Οι εκλογές στη Γερμανία το 2026 μόλις απέκτησαν μια εικόνα που πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε πολιτικά αδιανόητη. Η ακροδεξιά Alternative für Deutschland (AfD) κέρδισε καθαρά τις περιφερειακές εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ με 43,8% των δεύτερων ψήφων, υπερδιπλασιάζοντας το 20,8% του 2021. Με 39 από τις 83 έδρες, έμεινε μόλις τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία των 42.
Η CDU του καγκελάριου Friedrich Merz υπέστη συντριπτική ήττα: έπεσε στο 17,2% από 37,1% πριν από πέντε χρόνια. Η συμμετοχή εκτοξεύτηκε στο 77,8%, δείχνοντας ότι δεν επρόκειτο για αποτέλεσμα χαμηλής κινητοποίησης, αλλά για μια κάλπη που τράβηξε μαζικά τους ψηφοφόρους.
Το M24 δεν μένει στο «κέρδισε η AfD». Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ μεγαλύτερο: πώς μια περιφερειακή οργάνωση της AfD έφτασε τόσο κοντά στην αυτοδυναμία, ποιος μπορεί τώρα να σχηματίσει κυβέρνηση, τι σημαίνει το αποτέλεσμα για τον Μερτς και πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτό το κύμα μέχρι τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029.
- AfD: 43,8% – 576.037 δεύτερες ψήφοι – 39 έδρες
- CDU: 17,2% – 15 έδρες
- SPD: 9,3% – 8 έδρες
- Πράσινοι: 8,9% – 8 έδρες
- Die Linke: 8,6% – 8 έδρες
- BSW: 5,3% – 5 έδρες
- FDP: 2,6% – εκτός Landtag
- Συμμετοχή: 77,8%
Εκλογές Γερμανία 2026: Τι ακριβώς έγινε στη Σαξονία-Άνχαλτ
Η κάλπη της 6ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν ομοσπονδιακή εκλογή για καγκελάριο. Ήταν Landtagswahl, δηλαδή εκλογή του κοινοβουλίου του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ. Αυτό όμως δεν μειώνει καθόλου την εθνική της σημασία.
Η AfD κέρδισε με διαφορά πάνω από 26 ποσοστιαίες μονάδες από τη CDU. Σε σύγκριση με το 2021 πρόσθεσε 23 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η CDU έχασε σχεδόν 20.
Πρόκειται για την ισχυρότερη επίδοση της AfD σε περιφερειακή εκλογή από την ίδρυσή της και για την πρώτη φορά στη μεταπολεμική Γερμανία που ένα κόμμα της άκρας δεξιάς κερδίζει εκλογές κρατιδίου με τέτοιο εύρος.
Το αποτέλεσμα είναι ακόμη πιο βαρύ πολιτικά επειδή η Σαξονία-Άνχαλτ δεν ήταν «εύκολη» περιφέρεια για τη CDU μόνο στα χαρτιά. Οι Χριστιανοδημοκράτες κυβερνούσαν το κρατίδιο επί δεκαετίες και το 2021 είχαν κερδίσει με 37,1%.
AfD 43,8%: Από το 20,8% σε υπερδιπλασιασμό μέσα σε πέντε χρόνια
Η πιο εντυπωσιακή σύγκριση βρίσκεται στον ίδιο τον εκλογικό χάρτη: 20,8% το 2021 – 43,8% το 2026.
Δεν πρόκειται για μετατόπιση λίγων μονάδων. Η AfD πρόσθεσε 23 μονάδες και έγινε η κυρίαρχη δύναμη του κρατιδίου. Αντίστροφα, η CDU πέρασε από 37,1% σε 17,2%.
Το αποτέλεσμα αποτυπώνει μια πολιτική αναδιάταξη που έχει πολλές ρίζες: μετανάστευση, κόστος ζωής, ενεργειακή πολιτική, αίσθηση εγκατάλειψης στην ανατολική Γερμανία, δυσπιστία προς το Βερολίνο, αλλά και πολύ διαφορετική στάση απέναντι στη Ρωσία και στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το Reuters έχει καταγράψει ότι το χάσμα Ανατολής–Δύσης γύρω από τη Ρωσία παραμένει ιδιαίτερα έντονο. Σε τμήματα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας υπάρχει διαφορετική ιστορική μνήμη, μεγαλύτερη καχυποψία απέναντι στην πολιτική κυρώσεων και ισχυρότερη επιθυμία επαναφοράς οικονομικών σχέσεων με τη Μόσχα.
Η συζήτηση αυτή συνδέεται και με όσα έχει αναλύσει το M24 στο θέμα «Ο πόλεμος που δεν κηρύχθηκε ποτέ: Drones και σαμποτάζ χτυπούν την Ευρώπη», όπου η Γερμανία βρίσκεται ήδη στο κέντρο μιας νέας αντιπαράθεσης γύρω από Ρωσία, ασφάλεια και κρίσιμες υποδομές.
39 έδρες από τις 83: Γιατί οι τρεις έδρες είναι το πιο σημαντικό νούμερο
Στο νέο Landtag υπάρχουν 83 έδρες. Η απόλυτη πλειοψηφία απαιτεί 42.
Η AfD πήρε 39. Άρα βρίσκεται μόλις τρεις έδρες κάτω από την αυτοδυναμία.
Αυτό είναι το σημείο που αλλάζει όλη τη μετεκλογική αριθμητική. Η AfD δεν μπορεί να σχηματίσει μόνη της κυβέρνηση, όμως κανένας από τους παραδοσιακούς συνδυασμούς των άλλων κομμάτων δεν φτάνει εύκολα στην πλειοψηφία χωρίς εξαιρετικά δύσκολες πολιτικές υπερβάσεις.
Η αριθμητική της κυβέρνησης: Ποιος φτάνει στις 42 έδρες
Η κατανομή των εδρών κάνει τη Σαξονία-Άνχαλτ πολιτικό γρίφο.
AfD + BSW: 39 + 5 = 44 έδρες. Μαθηματικά υπάρχει πλειοψηφία. Πολιτικά, όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη συμφωνία. Το BSW έχει κρατήσει πιο σύνθετη στάση από τα παραδοσιακά κόμματα απέναντι στην AfD, αλλά άλλο η επιμέρους συνεργασία και άλλο η συγκρότηση κοινής κυβέρνησης.
CDU + SPD + Πράσινοι: 15 + 8 + 8 = 31 έδρες. Πολύ μακριά από τις 42.
CDU + SPD + Πράσινοι + Die Linke: φτάνουν στις 39 έδρες – και πάλι δεν υπάρχει πλειοψηφία.
Για να προκύψει πλειοψηφία χωρίς την AfD, η αριθμητική οδηγεί ουσιαστικά σε μια εξαιρετικά ετερογενή συνεννόηση που θα πρέπει να περιλαμβάνει και το BSW, ενώ η CDU έχει ήδη ισχυρές πολιτικές «κόκκινες γραμμές» απέναντι στην Αριστερά.
Ακριβώς γι’ αυτό το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο «νίκη της AfD». Είναι κρίση κυβερνησιμότητας.
Τι είναι το Brandmauer – Ο «τοίχος» που κρατά την AfD έξω από κυβερνήσεις
Στη γερμανική πολιτική ο όρος Brandmauer – κυριολεκτικά «πυροτοίχος» – χρησιμοποιείται για την πολιτική δέσμευση των μεγάλων κομμάτων να μην συνεργάζονται κυβερνητικά με την AfD.
Αυτός ο «τοίχος» είναι ο λόγος που μια παράταξη με σχεδόν 44% μπορεί να κερδίσει καθαρά την κάλπη και παρ’ όλα αυτά να μείνει εκτός κυβέρνησης.
Το ερώτημα όμως μετά τη Σαξονία-Άνχαλτ είναι διαφορετικό: πόσο αντέχει το Brandmauer όταν η AfD πλησιάζει την απόλυτη πλειοψηφία;
Αν το κόμμα συνεχίσει να ανεβαίνει σε επόμενες περιφερειακές εκλογές, οι αντίπαλοί του θα βρίσκονται μπροστά σε όλο και δυσκολότερες συμμαχίες για να σχηματίζουν κυβερνήσεις χωρίς αυτό.
Ο Ulrich Siegmund: Ο 35χρονος που έφερε την AfD μια ανάσα από την αυτοδυναμία
Το κεντρικό πρόσωπο της νίκης είναι ο Ulrich Siegmund. Γεννημένος το 1990 στο Havelberg, είναι βουλευτής στο Landtag της Σαξονίας-Άνχαλτ από το 2016 και έχει διατελέσει επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της AfD στο κρατίδιο.
Στην προεκλογική εκστρατεία επένδυσε ιδιαίτερα στην προσωπική επικοινωνία και στα κοινωνικά δίκτυα. Η καμπάνια του παρουσίασε τις εκλογές όχι ως μια τοπική αναμέτρηση, αλλά ως πρώτο βήμα για εθνική αλλαγή στη Γερμανία.
Μετά το αποτέλεσμα μίλησε για ιστορική στιγμή και για σαφή εντολή διακυβέρνησης. Ταυτόχρονα έχει αποκλείσει την επιλογή κυβέρνησης μειοψηφίας, πράγμα που ανεβάζει ακόμη περισσότερο την πίεση για πραγματική πλειοψηφία.
Η βαριά ήττα της CDU και το πρόβλημα του Friedrich Merz
Για τον καγκελάριο Friedrich Merz, η κάλπη είναι κάτι πολύ περισσότερο από περιφερειακή ήττα.
Η CDU έχασε σχεδόν τις μισές ψήφους της σε ποσοστιαία βάση σε σχέση με το 2021. Από κυρίαρχη δύναμη στο 37,1%, περιορίστηκε στο 17,2%.
Το αποτέλεσμα δημιουργεί τρεις πιέσεις για τον Μερτς:
- Στρατηγική: η προσπάθεια απομόνωσης της AfD δεν έχει εμποδίσει την εκλογική της άνοδο.
- Εσωκομματική: στελέχη της CDU θα πιέσουν για πιο σκληρή γραμμή σε μετανάστευση, ασφάλεια και οικονομία.
- Κυβερνητική: κάθε δύσκολη περιφερειακή κυβέρνηση χωρίς AfD μπορεί να μοιάζει στα μάτια ψηφοφόρων με συνασπισμό «όλων εναντίον ενός».
Η αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ γίνεται έτσι εθνικό stress test για τον καγκελάριο και τη στρατηγική του έως τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029.
Μετανάστευση: Το ισχυρότερο πολιτικό όπλο της AfD
Η μετανάστευση παραμένει στον πυρήνα της πολιτικής ατζέντας της AfD. Η περιφερειακή οργάνωση έχει προτείνει πολύ αυστηρότερες επιστροφές και απελάσεις, περιορισμούς σε πολιτικές ένταξης και ένα γενικότερο μοντέλο δραστικής μείωσης της μετανάστευσης.
Το μεταναστευτικό όμως είναι και μία από τις πιο δύσκολες πραγματικότητες για ολόκληρη την Ευρώπη. Το M24 έχει αναλύσει αυτή την αντίφαση στο θέμα «Η Ευρώπη φοβάται, οι άνθρωποι πνίγονται – Η αλήθεια που κανείς δεν θέλει να ακούσει για τη μετανάστευση»: τα κράτη αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα κοινωνική πίεση, ανάγκη ελέγχου των συνόρων και πραγματικές ανάγκες εργατικού δυναμικού.
Ρωσία και Ουκρανία: Το δεύτερο μεγάλο ρήγμα
Η AfD τάσσεται υπέρ αποκατάστασης στενότερων σχέσεων με τη Ρωσία και κατά της σημερινής γερμανικής γραμμής στήριξης προς την Ουκρανία. Σε εθνικό επίπεδο στελέχη της ζητούν περιορισμό ή διακοπή της γερμανικής βοήθειας προς το Κίεβο.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μια Γερμανία που έχει αυξήσει αμυντικές δαπάνες και βρίσκεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής απέναντι στη Μόσχα.
Ένα κρατίδιο δεν μπορεί μόνο του να αλλάξει την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας. Μπορεί όμως να λειτουργήσει ως πολιτική πλατφόρμα πίεσης, να επηρεάσει τον δημόσιο διάλογο και – μέσω του Bundesrat όπου εκπροσωπούνται τα κρατίδια – να αποκτήσει θεσμικό βάρος σε ομοσπονδιακές διαδικασίες.
Μπορεί ένα κρατίδιο να βγάλει τη Γερμανία από το ευρώ ή να κόψει τη βοήθεια στην Ουκρανία;
Όχι. Εδώ χρειάζεται μια διάκριση που συχνά χάνεται στους τίτλους.
Θέματα όπως το ευρώ, οι διεθνείς συνθήκες, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και η γενική εξωτερική πολιτική είναι κυρίως ομοσπονδιακές και ευρωπαϊκές αρμοδιότητες.
Μια κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί όμως να αλλάξει πολιτικές σε:
- εκπαίδευση,
- αστυνόμευση και εσωτερική διοίκηση,
- πολιτισμό,
- περιφερειακή οικονομική πολιτική,
- κρατιδιακά μέσα και θεσμούς όπου έχει αρμοδιότητα,
- εφαρμογή και διοικητική προτεραιοποίηση πολιτικών μετανάστευσης μέσα στα όρια του ομοσπονδιακού και ευρωπαϊκού δικαίου.
Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη για να καταλάβουμε τι θα σήμαινε πραγματικά μια πρώτη κυβέρνηση AfD σε κρατίδιο.
Γιατί η Ανατολική Γερμανία ψηφίζει τόσο διαφορετικά
Η Σαξονία-Άνχαλτ ανήκε στην πρώην Ανατολική Γερμανία και το πολιτικό χάσμα μεταξύ ανατολικών και δυτικών κρατιδίων παραμένει εμφανές δεκαετίες μετά την επανένωση.
Δημογραφική συρρίκνωση, φυγή νέων, χαμηλότερα εισοδήματα σε σχέση με πολλά δυτικά κρατίδια, κλείσιμο βιομηχανικών μονάδων, ενεργειακό κόστος και αίσθηση ότι οι πολιτικές ελίτ του Βερολίνου δεν κατανοούν την ανατολική εμπειρία δημιουργούν έδαφος για αντισυστημική ψήφο.
Η AfD κατάφερε να ενώσει διαφορετικές δυσαρέσκειες κάτω από μία πολιτική ομπρέλα: μετανάστευση, Ρωσία, ακρίβεια, δημόσια ασφάλεια και απόρριψη των παραδοσιακών κομμάτων.
Η οικονομία πίσω από την ψήφο
Η πολιτική άνοδος δεν εξηγείται μόνο από την ταυτότητα και τη μετανάστευση. Η γερμανική οικονομία έχει περάσει χρόνια χαμηλής ανάπτυξης, ακριβής ενέργειας και βιομηχανικής πίεσης.
Στην ανατολική Γερμανία, όπου η απόσταση από τα πλουσιότερα δυτικά κρατίδια παραμένει αισθητή, αυτές οι πιέσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη πολιτική ένταση.
Το M24 έχει ήδη καταγράψει το ευρωπαϊκό οικονομικό υπόβαθρο στην ανάλυση «Διεθνείς εξελίξεις 2026: Πετρέλαιο, πληθωρισμός, δασμοί και η νέα οικονομική δοκιμασία», όπου η χαμηλή ανάπτυξη, η ενέργεια και η ανάγκη τεράστιων νέων επενδύσεων πιέζουν ολόκληρη την Ευρώπη.
Η συμμετοχή 77,8% διαλύει ένα εύκολο επιχείρημα
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της εκλογής είναι η συμμετοχή. Ψήφισε το 77,8% των εγγεγραμμένων, από περίπου 60,3% το 2021.
Άρα το αποτέλεσμα δεν μπορεί εύκολα να εξηγηθεί ως συνέπεια αποχής των υποστηρικτών των παραδοσιακών κομμάτων. Η κάλπη κινητοποίησε πολύ περισσότερους πολίτες και η AfD βγήκε από αυτή τη μεγάλη κινητοποίηση ως καθαρή πρώτη δύναμη.
Γιατί το BSW των 5 εδρών έγινε ξαφνικά κλειδί
Το Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) μπήκε στο Landtag με 5,3% και πέντε έδρες.
Χωρίς αυτές τις πέντε έδρες, η μετεκλογική αριθμητική θα ήταν τελείως διαφορετική. Με αυτές, το BSW αποκτά δυσανάλογα μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη.
Μαθηματικά, AfD και BSW έχουν 44 έδρες. Αυτό δεν ισοδυναμεί με πολιτική συμφωνία, αλλά σημαίνει ότι κάθε δήλωση της ηγεσίας του BSW για συνεργασία, ανοχή ή απόρριψη της AfD αποκτά άμεσα κυβερνητική σημασία.
Η AfD και ο χαρακτηρισμός της ως ακροδεξιάς
Η AfD περιγράφεται ευρέως από διεθνή πρακτορεία και γερμανικά μέσα ως ακροδεξιό κόμμα. Η περιφερειακή οργάνωση στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει χαρακτηριστεί από την αρμόδια υπηρεσία προστασίας του Συντάγματος του κρατιδίου ως δεξιά εξτρεμιστική.
Η AfD απορρίπτει αυτούς τους χαρακτηρισμούς και υποστηρίζει ότι οι θέσεις της αποτελούν νόμιμη δημοκρατική αντιπολίτευση σε μετανάστευση, ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και εξωτερική πολιτική.
Η διάκριση αυτή έχει σημασία δημοσιογραφικά: άλλο η εκλογική δύναμη και άλλο η θεσμική αξιολόγηση των θέσεων ενός κόμματος. Και τα δύο είναι μέρος της πραγματικότητας που πρέπει να καταγράφεται.
Τι σημαίνει η νίκη της AfD για την Ευρώπη
Η Γερμανία δεν είναι ένα οποιοδήποτε κράτος-μέλος. Είναι η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, ο μεγαλύτερος πληθυσμιακά εταίρος της και βασικός πυλώνας των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Η ισχυροποίηση ενός κόμματος που αμφισβητεί κεντρικές επιλογές της σημερινής ευρωπαϊκής πολιτικής – από τη μετανάστευση μέχρι τη Ρωσία και την περαιτέρω ενοποίηση – έχει συνέπειες πολύ πέρα από το Magdeburg.
Γαλλία και Πολωνία αντέδρασαν ήδη με ανησυχία στο αποτέλεσμα. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τη Σαξονία-Άνχαλτ. Αφορά την πιθανότητα το μοντέλο αυτό να επαναληφθεί και αλλού και να μεταφερθεί τελικά στην ομοσπονδιακή κάλπη.
Το 2029 είναι μακριά – αλλά η μάχη άρχισε τώρα
Οι επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2029. Πολιτικά όμως, η μάχη έχει ήδη αρχίσει.
Η AfD θα παρουσιάσει τη Σαξονία-Άνχαλτ ως απόδειξη ότι μπορεί να γίνει πρώτη δύναμη. Η CDU θα επιχειρήσει να σταματήσει τη διαρροή ψηφοφόρων προς τα δεξιά χωρίς να γκρεμίσει το Brandmauer. SPD και Πράσινοι θα χρειαστεί να αποδείξουν ότι μπορούν να μιλήσουν ξανά σε εργατικές και περιφερειακές κοινωνίες που απομακρύνονται.
Το BSW, τέλος, μπορεί να αναδειχθεί στον πιο απρόβλεπτο παίκτη της ανατολικής Γερμανίας.
Τι θα γίνει τώρα στη Σαξονία-Άνχαλτ
Το αποτέλεσμα που δημοσιεύθηκε τη νύχτα των εκλογών είναι προσωρινό επίσημο αποτέλεσμα. Σύμφωνα με την επίσημη εκλογική αρχή, τα τελικά αποτελέσματα των περιφερειών εξετάζονται έως τις 14 Σεπτεμβρίου και ο Landeswahlausschuss θα καθορίσει το τελικό αποτέλεσμα των δεύτερων ψήφων στις 22 Σεπτεμβρίου 2026.
Μέχρι τότε θα τρέχουν παράλληλα οι πολιτικές διαπραγματεύσεις. Η νέα κυβέρνηση δεν προκύπτει αυτόματα από το ποιος ήρθε πρώτος. Χρειάζεται κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την εκλογή υπουργού-προέδρου.
Το μεγάλο συμπέρασμα
Το 43,8% είναι εντυπωσιακό. Όμως το πιο σημαντικό νούμερο αυτής της εκλογής είναι το 39.
Τριάντα εννέα έδρες σε ένα κοινοβούλιο 83 εδρών σημαίνουν ότι η AfD δεν κέρδισε απλώς μια εκλογή. Έφτασε τρεις έδρες από το να μπορεί να κυβερνήσει μόνη της.
Αυτό αναγκάζει ολόκληρο το γερμανικό πολιτικό σύστημα να απαντήσει σε ένα ερώτημα που μέχρι χθες μπορούσε να αναβάλλει: τι γίνεται όταν ο «τοίχος» απέναντι στην AfD παραμένει όρθιος, αλλά η AfD πλησιάζει αριθμητικά στο σημείο όπου δεν χρειάζεται κανέναν άλλον;
Η Σαξονία-Άνχαλτ δεν απάντησε σε αυτό το ερώτημα. Το έκανε όμως αδύνατο να αγνοηθεί.
FAQ – Εκλογές Γερμανία 2026 και AfD
Πόσο πήρε η AfD στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ το 2026;
Στο προσωρινό επίσημο αποτέλεσμα η AfD έλαβε 43,8% των δεύτερων ψήφων, από 20,8% το 2021.
Πόσες έδρες πήρε η AfD;
Η AfD κατέλαβε 39 από τις 83 έδρες. Για απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 42.
Μπορεί η AfD να κυβερνήσει μόνη της;
Όχι με τη σημερινή κατανομή. Της λείπουν τρεις έδρες για αυτοδυναμία.
Τι ποσοστό πήρε η CDU;
Η CDU έλαβε 17,2%, από 37,1% το 2021.
Ποιος είναι ο Ulrich Siegmund;
Είναι ο 35χρονος επικεφαλής υποψήφιος της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και βουλευτής του κρατιδίου από το 2016.
Τι σημαίνει Brandmauer;
Είναι ο πολιτικός «πυροτοίχος» με τον οποίο τα μεγάλα γερμανικά κόμματα αποκλείουν κυβερνητική συνεργασία με την AfD.
Πηγές και διασταύρωση
- Landeswahlleiterin Sachsen-Anhalt – επίσημα προσωρινά αποτελέσματα
- Επίσημη εκλογική αρχή – διαδικασία, 83 έδρες, χρονοδιάγραμμα τελικού αποτελέσματος
- Reuters – ιστορική νίκη AfD και πολιτική σημασία
- Associated Press – 43,8%, 39/83 και κυβερνητικά σενάρια
- Tagesschau – μετεκλογική αριθμητική και διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης
- ZDF – ο εκλογικός βραδινός απολογισμός
- Landtag Sachsen-Anhalt – επίσημο προφίλ Ulrich Siegmund