Απαγόρευση social media κάτω των 15: Η Κομισιόν παρέτεινε το standstill έως 11/9 – Τι απάντησε η Ελλάδα για IP και «φίλους»

Μια λεπτομέρεια που έχει περάσει σχεδόν απαρατήρητη αλλάζει την εικόνα γύρω από την ελληνική απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών. Η επίσημη ευρωπαϊκή βάση TRIS καταγράφει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στις 10 Αυγούστου 2026 αιτιολογημένη γνώμη για το ελληνικό σχέδιο και ότι η περίοδος κατά την οποία η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει στην υιοθέτηση του συγκεκριμένου σχεδίου παρατάθηκε από τις 11 Αυγούστου στις 11 Σεπτεμβρίου 2026.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η επίσημη απάντηση που είχε στείλει η Αθήνα στην Κομισιόν δύο μήνες νωρίτερα. Σε αυτήν, οι ελληνικές αρχές εξηγούν ότι η τεχνική εφαρμογή του μέτρου παραμένει υπό συζήτηση και αναφέρουν σειρά πιθανών ενδείξεων για το αν ένας ανήλικος θεωρείται ότι εμπίπτει στο ελληνικό πλαίσιο: IP στην Ελλάδα, δηλωμένη κατοικία, ελληνική γλώσσα στη συσκευή ή στον λογαριασμό, ελληνικός τηλεπικοινωνιακός πάροχος ή αριθμός κινητού, συστηματική ανάρτηση περιεχομένου στα ελληνικά, γεωεντοπισμός με συναίνεση και ακόμη στοιχεία από το λεγόμενο social graph, δηλαδή αν σημαντικός αριθμός φίλων ή επαφών του χρήστη εντοπίζεται στην Ελλάδα.

Το εύρημα δεν σημαίνει ότι αυτά τα κριτήρια έχουν ήδη αποφασιστεί ούτε ότι η ημερομηνία εφαρμογής της 1ης Ιανουαρίου 2027 έχει ακυρωθεί. Σημαίνει όμως ότι το ελληνικό σχέδιο πέρασε σε πιο απαιτητική φάση ευρωπαϊκού ελέγχου και ότι η τεχνική του εφαρμογή είναι σαφώς πιο σύνθετη από ένα απλό «βάζω την ηλικία μου και μπαίνω».

Η αιτιολογημένη γνώμη της Κομισιόν και η παράταση έως 11/9

Στην επίσημη καταχώριση 2026/0233/GR της ευρωπαϊκής βάσης TRIS, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει κοινοποιήσει το σχέδιο για τη θέσπιση ορίου ηλικίας στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης. Η ίδια σελίδα καταγράφει ως αρχικό τέλος της περιόδου standstill την 11η Αυγούστου 2026 και, σε παρένθεση, τη νέα ημερομηνία 11 Σεπτεμβρίου 2026.

Στην ενότητα των επίσημων μηνυμάτων αναφέρεται επίσης ότι στις 10 Αυγούστου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε μήνυμα τύπου 317 με τίτλο «Detailed Opinion – Information Society».

Η σημασία αυτού δεν είναι διαδικαστική λεπτομέρεια. Σύμφωνα με την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαδικασία 2015/1535, όταν εκδίδεται αιτιολογημένη γνώμη για σχέδιο κανόνων που αφορά υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας, η περίοδος αναμονής παρατείνεται και το κράτος-μέλος οφείλει να εξηγήσει τι σκοπεύει να κάνει σε απάντηση στις παρατηρήσεις.

Με απλά λόγια: το ελληνικό σχέδιο δεν απορρίφθηκε, αλλά δεν πέρασε και χωρίς ευρωπαϊκή παρέμβαση.

Τι είχε ζητήσει η Κομισιόν από την Ελλάδα

Πριν από την αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή είχε αποστείλει στις 2 Ιουνίου αίτημα συμπληρωματικών πληροφοριών. Το έγγραφο ζητούσε από την Αθήνα να εξηγήσει, μεταξύ άλλων, ποιοι ακριβώς χρήστες θα θεωρούνται ότι καλύπτονται από το ελληνικό μέτρο, αν αυτό θα εξαρτάται από ελληνική υπηκοότητα, από IP στην Ελλάδα ή από άλλα στοιχεία, καθώς και πώς το σχέδιο θα συμβιβαστεί με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Η Επιτροπή ρώτησε επίσης πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη η επαλήθευση ηλικίας, τι σημαίνει «περιορισμός πρόσβασης», ποιοι πάροχοι θα υπάγονται στο μέτρο, πώς θα συνδεθεί το σύστημα με το ευρωπαϊκό age-verification framework και ποιος θα έχει την αρμοδιότητα εποπτείας και επιβολής κυρώσεων.

Η απάντηση της Αθήνας: όχι μόνο IP

Η επίσημη ελληνική απάντηση της 12ης Ιουνίου είναι το πιο αποκαλυπτικό κομμάτι του φακέλου.

Οι ελληνικές αρχές αναφέρουν ότι οι συζητήσεις για την τεχνική εφαρμογή βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Η IP τοποθεσία θα μπορούσε να αποτελεί βασικό, αλλά όχι απαραίτητα μοναδικό κριτήριο. Το έγγραφο αναφέρει ότι οι πλατφόρμες θα μπορούσαν να συνδυάζουν ενδείξεις που δείχνουν «ουσιαστικό δεσμό» του χρήστη με την Ελλάδα.

• IP που δείχνει σύνδεση από την Ελλάδα.
• Δηλωμένη κατοικία στην Ελλάδα.
• Ελληνικά ως βασική γλώσσα λογαριασμού ή συσκευής.
• Χρήση ελληνικού τηλεπικοινωνιακού παρόχου.
• Ελληνικός αριθμός κινητού για επαλήθευση λογαριασμού.
• Συστηματική δημοσίευση περιεχομένου στην ελληνική γλώσσα.
• Δεδομένα γεωεντοπισμού συσκευής, όταν ο χρήστης έχει συναινέσει στη χρήση τους.
• Στοιχεία από το «social graph», όπως το αν σημαντικός αριθμός φίλων ή επαφών εμφανίζεται να βρίσκεται στην Ελλάδα.

Το τελευταίο σημείο είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό. Δεν αφορά την ηλικία καθαυτή, αλλά το πώς μπορεί να κριθεί αν ένας λογαριασμός έχει αρκετά ισχυρή σύνδεση με την Ελλάδα ώστε να υπαχθεί στο ελληνικό μέτρο.

Δεν είναι ήδη τελική απόφαση

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Το έγγραφο χρησιμοποιεί διατύπωση τύπου «may rely» και εξηγεί ότι η τεχνική εφαρμογή παραμένει υπό συζήτηση. Άρα δεν υπάρχει σήμερα επίσημη απόφαση ότι οι πλατφόρμες θα ελέγχουν υποχρεωτικά τους φίλους ενός παιδιού ή ότι θα χρησιμοποιούν όλα τα παραπάνω στοιχεία.

Αυτό που αποδεικνύεται είναι ότι αυτά τα σήματα έχουν ήδη τεθεί από την ελληνική πλευρά στο τραπέζι της ευρωπαϊκής διαβούλευσης ως πιθανοί τρόποι προσδιορισμού του εδαφικού πεδίου εφαρμογής.

Η διάκριση είναι σημαντική, ειδικά σε μια συζήτηση που αγγίζει προσωπικά δεδομένα, προστασία ανηλίκων και τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες μπορούν να συμπεραίνουν πού βρίσκεται ή με ποια χώρα συνδέεται ένας χρήστης.

Τι σημαίνει «περιορισμός πρόσβασης»

Η ίδια ελληνική απάντηση δίνει και μια πιο σκληρή εικόνα για το πώς νοείται η απαγόρευση. Αναφέρει ότι οι υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει να επαληθεύουν ότι ο χρήστης έχει συμπληρώσει το 15ο έτος πριν του επιτραπεί η πρόσβαση.

Στην πράξη, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την αποτροπή ανηλίκων κάτω των 15 από το να δημιουργούν ή να διατηρούν λογαριασμό. Όπου η προβολή περιεχομένου προϋποθέτει πρόσβαση στην υπηρεσία, το μέτρο μπορεί να επηρεάζει και τη δυνατότητα θέασης ή χρήσης λειτουργιών.

Η κυβέρνηση είχε ήδη ανακοινώσει ότι θα απαιτηθεί σενάριο επανεπαλήθευσης ηλικίας για λογαριασμούς στην Ελλάδα. Στην επίσημη παρουσίαση παραμένει ως στόχος η εφαρμογή του μέτρου από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Το θέμα συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη μετάβαση σε ψηφιακή ταυτοποίηση. Το M24 έχει ήδη παρουσιάσει τον οδηγό για τον Προσωπικό Αριθμό και το Gov.gr Wallet, δύο υποδομές που δείχνουν πόσο γρήγορα μεταφέρεται η ταυτοποίηση του πολίτη σε ψηφιακό περιβάλλον.

Δεν υπάρχει ακόμη κλειστή λίστα πλατφορμών

Άλλη μία λεπτομέρεια που προκύπτει από την ελληνική απάντηση είναι ότι δεν έχει προσδιοριστεί εκ των προτέρων συγκεκριμένη λίστα εταιρειών ή εφαρμογών που θα καλύπτονται. Η εφαρμογή θα κρίνεται κατά περίπτωση, ανάλογα με το αν μια υπηρεσία εμπίπτει στον νομικό ορισμό της online πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης.

Αυτό σημαίνει ότι η τελική απάντηση στο ερώτημα «πιάνει TikTok, Instagram, YouTube, X, Snapchat ή άλλες υπηρεσίες;» δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη μόνο από το εμπορικό όνομα μιας εφαρμογής. Θα εξαρτηθεί από τον τελικό νόμο, τις ευρωπαϊκές έννοιες και τον τρόπο εφαρμογής.

Η ψηφιακή συμπεριφορά βρίσκεται ήδη στο κέντρο της καθημερινότητας. Σε άλλο ρεπορτάζ του M24 για το πώς το texting και τα social media αλλάζουν τις σχέσεις, η τεχνολογία εμφανίζεται ως περιβάλλον που δεν μεταφέρει μόνο πληροφορία αλλά επηρεάζει συμπεριφορές, οικειότητα και κοινωνικές προσδοκίες.

Τι αποδεικνύει η έρευνα του M24 – και τι δεν αποδεικνύει

Γιατί το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο

Η αρχική κυβερνητική παρουσίαση προέβλεπε ψήφιση του νόμου μέσα στο τρίτο τρίμηνο του 2026 και περίοδο τεχνικής προσαρμογής των πλατφορμών μέχρι το τέλος του έτους. Η παράταση της ευρωπαϊκής διαδικασίας έως τις 11 Σεπτεμβρίου συμπιέζει πρακτικά αυτό το χρονοδιάγραμμα, χωρίς από μόνη της να το ανατρέπει.

Η Ελλάδα θα πρέπει να αποφασίσει πώς θα ενσωματώσει ή θα απαντήσει στην αιτιολογημένη γνώμη και στη συνέχεια να προχωρήσει σε τελικό κείμενο που να αντέχει τόσο πολιτικά όσο και νομικά απέναντι στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Για οικογένειες με παιδιά σχολικής ηλικίας, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Η νέα σχολική χρονιά ξεκινά στις 11 Σεπτεμβρίου και ο σχετικός οδηγός του M24 για τον αγιασμό και την έναρξη μαθημάτων δείχνει πόσο κοντά βρισκόμαστε ήδη στην περίοδο όπου γονείς, μαθητές και σχολεία θα ξαναβάλουν στην καθημερινότητά τους το θέμα του κινητού και της χρήσης οθονών.

Παράλληλα, η δημόσια συζήτηση για τα όρια της ψηφιακής ζωής επεκτείνεται πολύ πέρα από τους ανηλίκους. Στο M24 έχουμε εξετάσει και το πώς dating apps, AI και ιδιωτικές ψηφιακές συμπεριφορές αλλάζουν τα όρια στις σύγχρονες σχέσεις.

FAQ – Τι πρέπει να ξέρουν γονείς και χρήστες

Έχει ακυρωθεί η απαγόρευση social media για παιδιά κάτω των 15;

Όχι. Η δημόσια ευρωπαϊκή διαδικασία δείχνει παράταση του standstill έως 11 Σεπτεμβρίου 2026 λόγω αιτιολογημένης γνώμης της Κομισιόν. Η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί δημόσια να έχει ως στόχο εφαρμογή από 1 Ιανουαρίου 2027.

Θα ελέγχουν οι πλατφόρμες την IP;

Η ελληνική απάντηση αναφέρει ότι η IP θα μπορούσε να είναι βασικό αλλά όχι μοναδικό στοιχείο. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί τελικό τεχνικό σύστημα.

Θα χρησιμοποιούνται οι φίλοι ενός χρήστη για τον έλεγχο;

Η επίσημη ελληνική απάντηση αναφέρει ως πιθανό στοιχείο του social graph το αν σημαντικός αριθμός συνδέσεων ή φίλων εμφανίζεται να βρίσκεται στην Ελλάδα. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ήδη αποφασιστεί υποχρεωτική χρήση αυτού του κριτηρίου.

Ποιες εφαρμογές θα απαγορεύονται κάτω των 15;

Δεν έχει δημοσιοποιηθεί προκαθορισμένη τελική λίστα. Η υπαγωγή θα κρίνεται ανάλογα με τον νομικό ορισμό και το τελικό πλαίσιο.

Τι γίνεται στις 11 Σεπτεμβρίου;

Είναι η νέα ημερομηνία λήξης του standstill που εμφανίζεται στην ευρωπαϊκή βάση TRIS για το συγκεκριμένο ελληνικό σχέδιο. Δεν είναι η ημερομηνία έναρξης της απαγόρευσης.

Επίσημες πηγές

• Ευρωπαϊκή Επιτροπή – TRIS, Notification 2026/0233/GR
• Επίσημη απάντηση της Ελλάδας στο αίτημα συμπληρωματικών πληροφοριών
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή – πώς λειτουργεί η διαδικασία 2015/1535 / TRIS
• Ελληνική Κυβέρνηση – επίσημη παρουσίαση του μέτρου
• Πρωθυπουργός – δημόσια αναφορά στην εφαρμογή από τις αρχές του 2027
• Φωτογραφία: Anna Shvets / Pexels

Σημείωση διαφάνειας M24: Το άρθρο βασίζεται σε δημόσια έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Κυβέρνησης. Δεν αποδίδει στην αιτιολογημένη γνώμη συγκεκριμένες αιτιάσεις που δεν εμφανίζονται στη δημόσια καταχώριση TRIS.