Το περιστατικό με τον 90χρονο που εντοπίστηκε να κινείται ανάποδα στην Αττική Οδό με άδεια οδήγησης ληγμένη από το 2018 ξανάφερε στο προσκήνιο ένα ερώτημα που αφορά χιλιάδες οικογένειες: τι ακριβώς ισχύει για το δίπλωμα μετά τα 65 και μετά τα 80;
Η απάντηση είναι πιο συγκεκριμένη απ' όσο νομίζουν πολλοί οδηγοί. Μετά τα 65 η άδεια δεν συνεχίζει να ισχύει για άλλα 15 χρόνια. Η ανανέωση γίνεται συχνότερα και απαιτεί ιατρική εξέταση. Μετά τα 80, το πλαίσιο γίνεται ακόμη αυστηρότερο, με επιπλέον υποχρεωτικές ιατρικές ειδικότητες.
Το M24 συγκέντρωσε το ισχύον πλαίσιο από το gov.gr, το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, τη νομοθεσία για τις άδειες οδήγησης και τη σημερινή επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας.
Τι ισχύει μέχρι τα 65
Για τις βασικές ερασιτεχνικές κατηγορίες, όπως ΑΜ, Α1, Α2, Α, Β1, Β και ΒΕ, η διοικητική ισχύς της άδειας είναι γενικά 15 χρόνια.
Υπάρχει όμως ένα κρίσιμο όριο: η διάρκεια αυτή δεν μπορεί να ξεπερνά τη συμπλήρωση του 65ου έτους του οδηγού.
Με απλά λόγια, όταν κάποιος φτάσει στην ηλικία όπου η άδειά του πρέπει να ανανεωθεί μετά τα 65, μπαίνει σε διαφορετικό κύκλο ανανέωσης.
Μετά τα 65: ανανέωση έως 3 χρόνια
Μετά τη συμπλήρωση των 65 ετών, η διοικητική ισχύς της άδειας οδήγησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 3 χρόνια κάθε φορά.
Αυτό σημαίνει ότι ένας οδηγός 67, 70 ή 75 ετών δεν παίρνει αυτόματα νέο δίπλωμα για 15 χρόνια. Η ανανέωση γίνεται σε μικρότερα χρονικά διαστήματα και προϋποθέτει ότι ο οδηγός κρίνεται ιατρικά ικανός.
Η άδεια μπορεί να έχει και μικρότερη διάρκεια εφόσον γιατρός κρίνει ότι απαιτείται συντομότερη επανεξέταση.
Μετά τα 80: ανανέωση έως 2 χρόνια
Μετά τη συμπλήρωση των 80 ετών, η μέγιστη διοικητική ισχύς όλων των κατηγοριών άδειας οδήγησης περιορίζεται στα 2 χρόνια.
Άρα ένας οδηγός 82 ή 85 ετών μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί νόμιμα, εφόσον περνά τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις και ανανεώνει κανονικά την άδειά του.
Δεν υπάρχει αυτόματη απαγόρευση οδήγησης επειδή κάποιος έγινε 80. Υπάρχει όμως συχνότερος έλεγχος ικανότητας.
Ποιοι γιατροί χρειάζονται για την ανανέωση
Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει ότι για την ανανέωση απαιτούνται ιατρικές εξετάσεις.
Για τους οδηγούς που χρειάζονται ιατρικό έλεγχο, οι βασικές ειδικότητες είναι:
- Παθολόγος ή συναφής ειδικότητα που προβλέπεται από τη διαδικασία.
- Οφθαλμίατρος.
Ο γιατρός μπορεί να παραπέμψει τον ενδιαφερόμενο και σε άλλη ειδικότητα εφόσον από το ιστορικό ή την εξέταση προκύψει ανάγκη.
Τι επιπλέον χρειάζεται μετά τα 80
Για όσους έχουν ξεπεράσει το 80ό έτος, προστίθενται υποχρεωτικά:
- Ωτορινολαρυγγολόγος,
- Νευρολόγος ή Ψυχίατρος.
Οι γιατροί εκδίδουν πιστοποιητικά υγείας και ο ενδιαφερόμενος χαρακτηρίζεται ως «ΙΚΑΝΟΣ» ή «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ» για οδήγηση.
Χρειάζεται ξανά εξέταση οδήγησης;
Στην τυπική διαδικασία ανανέωσης λόγω ηλικίας δεν προβλέπεται γενικά νέα πρακτική εξέταση οδήγησης σαν αυτή που δίνει κάποιος όταν αποκτά πρώτη φορά δίπλωμα.
Το βάρος της ανανέωσης βρίσκεται στον διοικητικό και ιατρικό έλεγχο.
Φυσικά, εάν υπάρξει ειδική περίπτωση υγείας ή άλλη διοικητική διαδικασία, μπορεί να απαιτηθούν πρόσθετες ενέργειες.
Πόσο κοστίζει η ανανέωση
Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει βασικό e-παράβολο 105 ευρώ για την ανανέωση κατηγοριών άδειας οδήγησης.
Στις Κυκλάδες υπάρχει σε ορισμένες περιπτώσεις επιπλέον ανταποδοτικό τέλος 5,87 ευρώ για πολίτες άνω των 65 ετών στις κατηγορίες Α και Β.
Στο συνολικό πραγματικό κόστος πρέπει να υπολογιστούν και οι αμοιβές των γιατρών που απαιτούνται για τις ιατρικές εξετάσεις.
Η επίσημη διαδικασία αναφέρει συνολικό διοικητικό κόστος από 105 έως 110,87 ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι περιλαμβάνονται όλες οι ιατρικές αμοιβές.
Πότε μπορεί να γίνει η αίτηση
Το gov.gr επιτρέπει την αίτηση ανανέωσης της ελληνικής άδειας οδήγησης το νωρίτερο δύο μήνες πριν από τη λήξη της.
Αίτηση μπορεί να υποβληθεί ακόμη και μετά τη λήξη.
Υπάρχει όμως μία κρίσιμη προϋπόθεση:
στο διάστημα που η άδεια είναι ληγμένη ο ενδιαφερόμενος δεν πρέπει να οδηγεί.
Η διαδικασία μπορεί να γίνει ψηφιακά μέσω gov.gr, μέσω ΚΕΠ ή μέσω της αρμόδιας Περιφερειακής Υπηρεσίας Μεταφορών, ανάλογα με την περίπτωση.
Τι συμβαίνει αν οδηγείς με ληγμένο δίπλωμα
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας αντιμετωπίζει την οδήγηση με ληγμένη άδεια διαφορετικά από την περίπτωση κάποιου που δεν απέκτησε ποτέ την κατάλληλη κατηγορία διπλώματος.
Η οδήγηση με ληγμένη άδεια κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α και προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ.
Παράλληλα, το έντυπο της άδειας μπορεί να αφαιρεθεί από τα ελεγκτικά όργανα και να αποσταλεί στην αρμόδια υπηρεσία για την προβλεπόμενη διαδικασία.
Γιατί ο 90χρονος της Αττικής Οδού πήρε πρόστιμο 440 ευρώ
Η Ελληνική Αστυνομία ανακοίνωσε επίσημα ότι στον 90χρονο οδηγό που κινούνταν στο αντίθετο ρεύμα στην Αττική Οδό επιβλήθηκε συνολικό διοικητικό πρόστιμο 440 ευρώ.
Η υπόθεση δεν αφορούσε μόνο το ληγμένο δίπλωμα.
Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., ο οδηγός:
- κινούνταν στην αριστερή λωρίδα του αντίθετου ρεύματος,
- δεν έφερε μαζί του την άδεια οδήγησης,
- και από τον έλεγχο προέκυψε ότι η άδεια είχε λήξει από το 2018.
Σε βάρος του σχηματίστηκε επίσης δικογραφία για επικίνδυνη οδήγηση και παράβαση του ΚΟΚ.
Το περιστατικό συνέβη στην περιοχή του Κορωπίου και οι αστυνομικοί κατάφεραν να ακινητοποιήσουν το όχημα πριν υπάρξει σοβαρό τροχαίο.
Το λάθος που κάνουν πολλοί οδηγοί
Πολλοί θεωρούν ότι το δίπλωμα «ισχύει για πάντα» επειδή εξακολουθούν να έχουν το πλαστικό έντυπο στο πορτοφόλι τους.
Το έντυπο μπορεί να υπάρχει, αλλά η άδεια μπορεί να μην είναι πλέον σε ισχύ.
Το μόνο ασφαλές είναι να ελέγχεται η ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στην άδεια.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες με ηλικιωμένους γονείς, όπου συχνά κανείς δεν έχει ελέγξει πότε έγινε η τελευταία ανανέωση.
Μπορεί ένας ηλικιωμένος να συνεχίσει να οδηγεί κανονικά;
Ναι, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις.
Η ηλικία από μόνη της δεν αφαιρεί το δικαίωμα οδήγησης. Το σύστημα βασίζεται σε πιο συχνή ανανέωση και ιατρική αξιολόγηση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο οδηγός παραμένει ικανός να οδηγεί με ασφάλεια, όχι απλώς πόσων ετών είναι.
Η συζήτηση για τις μετακινήσεις στην Ελλάδα γίνεται όλο και πιο μεγάλη. Το M24 έχει ήδη αναλύσει το νέο Κοινωνικό Leasing για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τα νοικοκυριά που μπορεί να αποκτήσουν πρόσβαση σε ΙΧ με χαμηλό μίσθωμα.
Παράλληλα, η Τροχαία περνά σε νέα εποχή ελέγχων και διαχείρισης κυκλοφορίας. Στο πρόσφατο ρεπορτάζ του M24 για τον νέο «Κόμβο» της Αττικής με κάμερες, drones και εργαλεία AI, φαίνεται ότι η οδική ασφάλεια και η επιτήρηση μπαίνουν πλέον σε πολύ πιο συστηματικό πλαίσιο.
Και καθώς το κόστος των μετακινήσεων παραμένει βασικό έξοδο για τα νοικοκυριά, το M24 έχει καταγράψει και όσα αλλάζουν τον Σεπτέμβριο για το οικογενειακό πορτοφόλι, τις μετακινήσεις και τις καθημερινές υποχρεώσεις.
Checklist για οδηγούς άνω των 65
- Κοιτάξτε σήμερα την ημερομηνία λήξης στο δίπλωμα.
- Μην περιμένετε να λήξει για να ξεκινήσετε τη διαδικασία.
- Η αίτηση μπορεί να γίνει έως δύο μήνες πριν τη λήξη.
- Μετά τα 65 η ανανέωση μπορεί να έχει μέγιστη διάρκεια 3 ετών.
- Μετά τα 80 η μέγιστη διάρκεια πέφτει στα 2 έτη.
- Μετά τα 80 απαιτούνται επιπλέον ΩΡΛ και Νευρολόγος ή Ψυχίατρος.
- Αν η άδεια έχει λήξει, μην οδηγείτε μέχρι να ανανεωθεί.
Το συμπέρασμα
Το δίπλωμα μετά τα 65 δεν σταματά να ισχύει επειδή κάποιος μεγάλωσε. Αλλά χρειάζεται συχνότερη ανανέωση και πραγματικό ιατρικό έλεγχο.
Μετά τα 65 η μέγιστη διάρκεια είναι 3 χρόνια και μετά τα 80 έως 2 χρόνια. Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει δύο μήνες πριν από τη λήξη, ενώ αν η άδεια έχει ήδη λήξει, η αίτηση μπορεί να γίνει αλλά ο οδηγός δεν πρέπει να κυκλοφορεί μέχρι να ολοκληρωθεί η ανανέωση.
Το σημερινό περιστατικό στην Αττική Οδό είναι ακραίο. Όμως αποτελεί μια πολύ πρακτική υπενθύμιση για κάθε οικογένεια: ελέγξτε την ημερομηνία λήξης πριν χρειαστεί να την ελέγξει η Τροχαία.
Πηγές
Gov.gr – Ανανέωση άδειας οδήγησης
Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών – Ανανέωση άδειας οδήγησης
Ελληνική Αστυνομία – Ανακοίνωση για τον 90χρονο οδηγό στην Αττική Οδό
Ν. 5209/2025 – Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Wikimedia Commons – Σύγχρονο ελληνικό δίπλωμα οδήγησης, δημόσιο δείγμα