M24 · BIG STORY
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει αλλάξει σημαντικά μέσα στο 2026 και πλέον αφορά πολύ περισσότερους οφειλέτες από ό,τι πριν. Το κατώτατο όριο συνολικών οφειλών έχει μειωθεί στα 5.000 ευρώ, η πλατφόρμα μπορεί να ρυθμίσει χρέη προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers, ενώ από τις 21 Σεπτεμβρίου ενεργοποιείται μια νέα δυνατότητα που βάζει στο επίκεντρο την κύρια κατοικία.
Το M24 συγκεντρώνει σε έναν πλήρη οδηγό τι ισχύει σήμερα, τι αλλάζει σε λίγες εβδομάδες, ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση, πόσες δόσεις προβλέπονται και πού χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
• Συνολικές οφειλές πάνω από 5.000€
• Ρύθμιση προς Δημόσιο, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers
• Έως 240 δόσεις για οφειλές προς Δημόσιο/ασφαλιστικά ταμεία και έως 420 δόσεις προς χρηματοδοτικούς φορείς, ανάλογα με την πρόταση
• Από 21 Σεπτεμβρίου 2026 νέα επιλογή για κύρια κατοικία όταν υπάρχει και άλλη ακίνητη περιουσία
Τι είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ηλεκτρονική διαδικασία συνολικής ρύθμισης χρεών χωρίς να απαιτείται δικαστική διαδικασία. Απευθύνεται σε ιδιώτες, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις που έχουν οφειλές προς έναν ή περισσότερους πιστωτές.
Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και χρησιμοποιεί οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία του αιτούντος ώστε να παραχθεί πρόταση ρύθμισης. Η πρόταση μπορεί να περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό δόσεων και, όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις, μείωση μέρους της απαίτησης.
Ποιο είναι το νέο όριο των 5.000 ευρώ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές του 2026 είναι η μείωση του ελάχιστου συνολικού ύψους οφειλών για ένταξη στον μηχανισμό.
Το προηγούμενο όριο των 10.000 ευρώ μειώθηκε στα 5.000 ευρώ. Σύμφωνα με την επίσημη υπηρεσία του gov.gr, αίτηση μπορεί να υποβληθεί όταν οι συνολικές οφειλές υπερβαίνουν τα 5.000 ευρώ.
Η αλλαγή είναι ουσιαστική επειδή ανοίγει την πόρτα σε πολύ περισσότερα νοικοκυριά και μικρούς επαγγελματίες που μέχρι πρόσφατα είχαν χρέη κάτω από το προηγούμενο κατώφλι.
Ποια χρέη μπορούν να μπουν στη ρύθμιση
Ο μηχανισμός μπορεί να καλύψει συνολικά οφειλές προς:
- ΑΑΔΕ / Δημόσιο
- e-ΕΦΚΑ και φορείς κοινωνικής ασφάλισης
- τράπεζες
- εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers)
- χρηματοδοτικούς φορείς που εμπίπτουν στο σχετικό πλαίσιο
Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι ο οφειλέτης δεν χρειάζεται να προσπαθεί να ρυθμίσει κάθε χρέος εντελώς ανεξάρτητα. Η πλατφόρμα εξετάζει τη συνολική οικονομική εικόνα και παράγει πρόταση αναδιάρθρωσης.
Έως πόσες δόσεις μπορεί να φτάσει η ρύθμιση
Ο αριθμός των δόσεων δεν είναι ίδιος για κάθε κατηγορία χρέους και δεν σημαίνει ότι κάθε αιτών θα λάβει αυτομάτως τον μέγιστο αριθμό.
Στο ισχύον πλαίσιο προβλέπονται έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης και έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και servicers.
Η τελική διάρκεια εξαρτάται από το ύψος της οφειλής, το διαθέσιμο εισόδημα, την περιουσία, τις εξασφαλίσεις και το αποτέλεσμα που δίνει η πρόταση αναδιάρθρωσης.
Τι αλλάζει από 21 Σεπτεμβρίου 2026 για την πρώτη κατοικία
Αυτό είναι το σημείο που κάνει τον εξωδικαστικό ιδιαίτερα σημαντικό τις επόμενες εβδομάδες.
Με διάταξη του ν. 5313/2026 που τίθεται σε ισχύ στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, μπορεί να ενταχθεί στην πρόταση αναδιάρθρωσης η εκποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη, με εξαίρεση την κύρια κατοικία, στον βαθμό που αυτό απαιτείται για την ικανοποίηση των πιστωτών.
Με απλά λόγια, για οφειλέτη που διαθέτει κύρια κατοικία αλλά και άλλα ακίνητα, δημιουργείται μια νέα δυνατότητα: να επιδιώξει βιώσιμη ρύθμιση που διατηρεί την κύρια κατοικία, ενώ άλλη ακίνητη περιουσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να ρευστοποιηθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Γιατί η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει τη δόση και το «κούρεμα»
Μέχρι σήμερα, η συνολική ακίνητη περιουσία επηρεάζει έντονα τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η πρόταση. Όσο μεγαλύτερη είναι η αξία της περιουσίας, τόσο περισσότερο περιορίζεται συνήθως το περιθώριο για χαμηλότερη αποπληρωμή.
Το νέο μοντέλο επιτρέπει, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να διαφοροποιηθεί η αντιμετώπιση της κύριας κατοικίας από τα υπόλοιπα ακίνητα. Αυτό μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση ή μεγαλύτερη διαγραφή σε σχέση με ένα σενάριο όπου λαμβάνεται υπόψη όλη η περιουσία με τον ίδιο τρόπο.
Δεν υπάρχει όμως ένα προκαθορισμένο ποσοστό «κουρέματος» για όλους.
Υπάρχει πραγματικά διαγραφή χρέους;
Ναι, ο εξωδικαστικός μπορεί να προβλέψει διαγραφή μέρους της οφειλής, αλλά αυτό δεν είναι αυτόματο δικαίωμα ούτε ίδιο για κάθε πιστωτή και κάθε αίτηση.
Η πρόταση πρέπει να θεωρείται βιώσιμη και να προκύπτει από τα στοιχεία εισοδήματος, περιουσίας και χρεών. Σε αρκετές περιπτώσεις οι ρυθμίσεις προς τράπεζες και servicers περιλαμβάνουν ουσιαστική μείωση απαίτησης, όμως η τελική έκβαση είναι εξατομικευμένη.
Πόσο χρησιμοποιείται σήμερα ο μηχανισμός
Τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν ότι ο μηχανισμός έχει πλέον αποκτήσει σημαντική κλίμακα.
Έως το τέλος Ιουλίου 2026 είχαν ολοκληρωθεί 66.578 επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε αρχικές οφειλές ύψους 20,19 δισ. ευρώ. Μόνο μέσα στον Ιούλιο πραγματοποιήθηκαν 2.164 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις ύψους 511 εκατ. ευρώ.
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι δεν πρόκειται πλέον για περιθωριακό εργαλείο, αλλά για έναν από τους βασικούς μηχανισμούς αντιμετώπισης ιδιωτικού χρέους.
Ποια στοιχεία χρειάζονται για την αίτηση
Η πρόσβαση γίνεται με προσωπικούς κωδικούς Taxisnet. Κατά τη διαδικασία χρησιμοποιούνται ή αντλούνται στοιχεία που αφορούν, μεταξύ άλλων:
- εισοδήματα,
- φορολογικές δηλώσεις,
- ακίνητη περιουσία και Ε9,
- τραπεζικές και λοιπές οφειλές,
- οφειλές προς Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία,
- στοιχεία συζύγου, εξαρτώμενων μελών ή συνοφειλετών όπου απαιτείται.
Γι' αυτό πριν από την οριστική υποβολή έχει αξία να είναι σωστά και επικαιροποιημένα τα βασικά οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα.
Τι πρέπει να προσέξει κάποιος πριν αποδεχθεί πρόταση
Το ότι μια πρόταση μειώνει τη μηνιαία δόση δεν σημαίνει από μόνο του ότι είναι η καλύτερη δυνατή επιλογή.
Πρέπει να εξετάζονται:
- η συνολική διάρκεια της ρύθμισης,
- το συνολικό ποσό που τελικά θα καταβληθεί,
- το επιτόκιο και οι όροι μεταβολής του,
- τι συμβαίνει με εξασφαλίσεις και ακίνητα,
- τι προβλέπεται αν χαθούν δόσεις,
- αν η πρόταση είναι πραγματικά βιώσιμη με βάση το μηνιαίο εισόδημα.
Πρώτη κατοικία: ποιοι πρέπει να προσέξουν περισσότερο την 21η Σεπτεμβρίου
Η νέα ρύθμιση ενδιαφέρει κυρίως οφειλέτες που διαθέτουν πάνω από ένα ακίνητο και μέχρι σήμερα έβλεπαν τη συνολική περιουσία τους να επηρεάζει έντονα την πρόταση.
Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να έχει την κύρια κατοικία του και ταυτόχρονα ένα μικρό εξοχικό, ένα οικόπεδο ή αγροτεμάχιο. Στο νέο πλαίσιο μπορεί να εξεταστεί διαφορετικό σενάριο που διατηρεί την κύρια κατοικία και χρησιμοποιεί την υπόλοιπη περιουσία για να καταστεί η ρύθμιση βιώσιμη.
Επειδή η επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε οριστική απώλεια άλλου περιουσιακού στοιχείου, χρειάζεται σοβαρή αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε αποδοχή.
FAQ – Εξωδικαστικός μηχανισμός 2026
Μπορώ να μπω στον εξωδικαστικό με χρέος 6.000 ευρώ;
Ναι, εφόσον οι συνολικές επιλέξιμες οφειλές υπερβαίνουν τα 5.000 ευρώ και πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Πόσες δόσεις δίνει ο εξωδικαστικός;
Μπορεί να φτάσει έως 240 δόσεις για Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία και έως 420 δόσεις για τράπεζες και servicers, ανάλογα με την περίπτωση και την πρόταση.
Προστατεύεται αυτόματα η πρώτη κατοικία;
Όχι. Από 21 Σεπτεμβρίου δημιουργείται νέα δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από άλλα ακίνητα στο πλαίσιο της πρότασης, αλλά η προστασία δεν είναι αυτόματη και μπορεί να συνδέεται με ρευστοποίηση άλλης περιουσίας.
Μπορεί να γίνει κούρεμα χρέους;
Ναι, μπορεί να προβλεφθεί διαγραφή μέρους της απαίτησης όπου προκύπτει από την πρόταση, αλλά δεν υπάρχει ενιαίο ποσοστό για όλους.
Πού γίνεται η αίτηση;
Η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της επίσημης πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού με κωδικούς Taxisnet.
Μπορούν να μπουν μαζί χρέη σε Εφορία και τράπεζα;
Ναι. Ο βασικός σκοπός του μηχανισμού είναι η συνολική ρύθμιση οφειλών προς περισσότερους πιστωτές στο ίδιο πλαίσιο.
Γιατί αυτό το θέμα αφορά πολύ περισσότερους πλέον
Η μείωση του ορίου στα 5.000 ευρώ αλλάζει την κλίμακα του μηχανισμού. Δεν αφορά πλέον μόνο περιπτώσεις πολύ μεγάλων χρεών. Μπορεί να αγγίζει νοικοκυριά και επαγγελματίες που έχουν μικρότερες αλλά πολλαπλές οφειλές και δυσκολεύονται να τις εξυπηρετήσουν ταυτόχρονα.
Και από τις 21 Σεπτεμβρίου το ερώτημα της κύριας κατοικίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Το κρίσιμο δεν είναι να επιλεγεί απλώς η μεγαλύτερη δυνατή διάρκεια. Είναι να προκύψει μια ρύθμιση που μπορεί πράγματι να τηρηθεί μέχρι το τέλος χωρίς να ξαναδημιουργηθεί το ίδιο πρόβλημα λίγους μήνες αργότερα.
Πηγές
Gov.gr – Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών – Εξωδικαστικός Μηχανισμός ρύθμισης οφειλών
Ελληνική Κυβέρνηση – Μείωση κατώτατου ορίου οφειλών από 10.000 σε 5.000 ευρώ
Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών – Νέος εξωδικαστικός: ρύθμιση από 5.000 ευρώ με έως 420 δόσεις
Νομική Βιβλιοθήκη Daily – Πρώτη κατοικία: τι αλλάζει στον εξωδικαστικό από 21 Σεπτεμβρίου
Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών – Προστασία πρώτης κατοικίας από τον Σεπτέμβριο
Wikimedia Commons – A House Key, Harland Quarrington/MOD, Open Government Licence