Ένα τηλεφώνημα, μια ιστορία που μοιάζει επείγουσα και λίγα λεπτά πίεσης αρκούν για να χαθούν οικονομίες μιας ζωής. Οι διαδοχικές υποθέσεις τηλεφωνικών απατών που ερευνούν οι αστυνομικές αρχές σε διαφορετικές περιοχές της χώρας δείχνουν ότι οι επιτήδειοι δεν βασίζονται πια σε μία μόνο «συνταγή»: άλλοτε εμφανίζονται ως αστυνομικοί, άλλοτε ως λογιστές, γιατροί, τεχνικοί ή υπάλληλοι οργανισμών και, σύμφωνα με πρόσφατη προειδοποίηση της ΕΛ.ΑΣ., σε περιορισμένο αριθμό περιστατικών εξετάζεται ακόμη και η πιθανή χρήση τεχνητής νοημοσύνης για μίμηση γνώριμης φωνής.
Η πιο πρόσφατη υπόθεση που ήρθε στο φως καταγράφηκε στην Πέλλα. Ηλικιωμένη γυναίκα πείστηκε να παραδώσει 15.000 ευρώ και τρεις χρυσές λίρες, αφού οι δράστες χρησιμοποίησαν ένα ιδιαίτερα ύπουλο σενάριο: ένας συνεργός την απείλησε τηλεφωνικά και στη συνέχεια γυναίκα συνεργός εμφανίστηκε ως αστυνομικός που δήθεν ήθελε να την προστατεύσει.
Για την υπόθεση συνελήφθη ένας άνδρας, ενώ οι συνεργοί του αναζητούνται. Στην κατοχή του, σύμφωνα με την αστυνομική ενημέρωση που μετέδωσε η ΕΡΤ, βρέθηκαν 930 ευρώ και κινητό τηλέφωνο, ενώ κατασχέθηκε και το όχημά του.
Η Πέλλα και το σενάριο της «αστυνομικού που ήρθε να προστατεύσει»
Η συγκεκριμένη απάτη δείχνει πόσο έχουν εξελιχθεί οι μέθοδοι κοινωνικής μηχανικής. Οι δράστες δεν ζήτησαν απλώς χρήματα. Δημιούργησαν πρώτα φόβο και στη συνέχεια παρουσίασαν τη δεύτερη φωνή ως τη λύση στο πρόβλημα που οι ίδιοι είχαν κατασκευάσει.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ΕΡΤ, το απόγευμα της 18ης Αυγούστου συνεργός του συλληφθέντα τηλεφώνησε στην ηλικιωμένη και την απείλησε. Στη συνέχεια γυναίκα συνεργός επικοινώνησε μαζί της, προσποιούμενη την αστυνομικό. Την έπεισε ότι υπήρχε κίνδυνος από επιτήδειους και ότι, για να προστατευθεί, έπρεπε να συγκεντρώσει χρήματα και τιμαλφή και να τα παραδώσει σε συνεργό.
Η αντιστροφή είναι εντυπωσιακή: ο απατεώνας παρουσιάζεται ως ο άνθρωπος που θα σε σώσει από… απατεώνες.
Δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό
Μέσα στον Αύγουστο η Ελληνική Αστυνομία έχει ανακοινώσει σειρά διαφορετικών υποθέσεων που δείχνουν το εύρος των μεθόδων.
Στην Αρκαδία και την Αργολίδα εξιχνιάστηκαν 13 περιπτώσεις απατών και αποπειρών. Δύο άνδρες κατηγορούνται ότι, μαζί με άγνωστους συνεργούς, εμφανίζονταν ως υπάλληλοι της ΔΕΗ ή του ΔΕΔΔΗΕ, αλλά και ως λογιστές. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., το παράνομο οικονομικό όφελος από τις υποθέσεις που είχαν εξιχνιαστεί ξεπερνούσε τις 53.000 ευρώ.
Στην Πιερία, δύο γυναίκες έπεσαν θύματα της μεθόδου του «λογιστή». Η αστυνομική έρευνα κατέγραψε αφαίρεση κοσμημάτων αξίας περίπου 12.000 ευρώ και μετρητών.
Στη Ροδόπη, οι αστυνομικοί συνέλαβαν δύο άτομα την ώρα που, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., επιχειρούσαν να ολοκληρώσουν απάτη με το κλασικό αλλά ακόμη αποτελεσματικό σενάριο του «γιατρού»: άγνωστος είχε καλέσει πολίτη και του είχε πει ότι συγγενικό του πρόσωπο είχε εμπλακεί σε τροχαίο και χρειαζόταν άμεσα χρήματα και κοσμήματα για χειρουργική επέμβαση.
Οι υποθέσεις αυτές δεν αποδεικνύουν ότι υπάρχει μία ενιαία οργάνωση πίσω από όλα τα περιστατικά. Δείχνουν, όμως, ότι διαφορετικές ομάδες χρησιμοποιούν παρόμοιες τεχνικές: αιφνιδιασμό, φόβο, επίκληση εξουσίας και πίεση χρόνου.
Η νέα παράμετρος: πιθανή μίμηση φωνής με τεχνητή νοημοσύνη
Στις 13 Αυγούστου η Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε ειδική προειδοποίηση για τηλεφωνικές απάτες και για την πιθανή χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης με στόχο τη μίμηση ή αναπαράσταση της φωνής οικείου προσώπου.
Η διατύπωση της ΕΛ.ΑΣ. είναι προσεκτική και πρέπει να αποδίδεται ακριβώς: πρόκειται για μέθοδο που εξετάζεται σε περιορισμένο αριθμό καταγεγραμμένων περιστατικών, όχι για βεβαιωμένη χρήση AI σε κάθε τηλεφωνική απάτη.
Στο σενάριο που εξετάζουν οι αρχές, ένας πολίτης μπορεί πρώτα να δεχθεί μια φαινομενικά άσχετη κλήση — για παράδειγμα από κάποιον που εμφανίζεται ως εκπρόσωπος εταιρείας κινητής τηλεφωνίας — κατά την οποία ενδέχεται να συλλεχθεί δείγμα της φωνής του.
Στη συνέχεια, οι δράστες καλούν άλλο μέλος της οικογένειας. Παρουσιάζονται ως τεχνικοί ή υπάλληλοι οργανισμού και στο υπόβαθρο της συνομιλίας ακούγεται φωνή που μοιάζει πολύ με εκείνη του συγγενικού προσώπου, να ζητά από το υποψήφιο θύμα να συνεργαστεί.
Αν η μέθοδος αυτή επιβεβαιώνεται σε συγκεκριμένες υποθέσεις, αλλάζει έναν βασικό κανόνα ασφαλείας που ίσχυε επί δεκαετίες: το «άκουσα τη φωνή του» δεν αρκεί πλέον ως απόδειξη ταυτότητας.
Γιατί αυτές οι απάτες δουλεύουν
Οι τηλεφωνικές απάτες δεν βασίζονται απαραίτητα στην τεχνική δεξιοτεχνία. Βασίζονται στην ανθρώπινη αντίδραση.
Ο δράστης θέλει να πετύχει τέσσερα πράγματα:
- Να τρομάξει το θύμα. Ένα ατύχημα, μια απειλή, μια βλάβη, μια οικονομική εκκρεμότητα.
- Να του στερήσει χρόνο. «Πρέπει να γίνει τώρα».
- Να αποκτήσει κύρος. Παρουσιάζεται ως αστυνομικός, γιατρός, λογιστής, τεχνικός, τραπεζικός ή δημόσιος υπάλληλος.
- Να απομονώσει το θύμα. Να μην προλάβει να καλέσει παιδί, συγγενή, τράπεζα ή πραγματική υπηρεσία.
Όσο περισσότερο ο πολίτης παραμένει στην ίδια κλήση, τόσο περισσότερο χρόνο έχει ο δράστης να κατευθύνει τη σκέψη του.
Το πιο επικίνδυνο στοιχείο είναι η πληροφορία
Η ΕΛ.ΑΣ. προειδοποιεί επίσης τους πολίτες να μην απαντούν σε «αθώες» ερωτήσεις αγνώστων σχετικά με το ποιος βρίσκεται στο σπίτι, ποιες ώρες λείπουν, αν πρόκειται να φύγουν για διακοπές ή πόσο καιρό θα απουσιάσουν.
Ακόμη και όταν μια κλήση δεν καταλήγει σε άμεση απαίτηση χρημάτων, οι πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν αργότερα για άλλη απάτη ή άλλη αξιόποινη πράξη.
Η πιο σημαντική αλλαγή στη λογική προστασίας είναι επομένως η εξής: δεν χρειάζεται να αποδείξουμε ότι ο καλών είναι απατεώνας. Εκείνος πρέπει να αποδείξει ότι είναι αυτός που ισχυρίζεται.
Τι δεν θα ζητήσει ένας πραγματικός αστυνομικός ή τεχνικός
Ένας πραγματικός αστυνομικός δεν θα τηλεφωνήσει σε πολίτη για να του ζητήσει να παραδώσει χρήματα ή κοσμήματα σε άγνωστο πρόσωπο «για φύλαξη».
Ένας πραγματικός τεχνικός έλεγχος δεν απαιτεί να αποκαλύψει κάποιος πού έχει κρυμμένα μετρητά και τιμαλφή.
Ένας γιατρός δεν θα στείλει άγνωστο «εισπράκτορα» στο σπίτι για να παραλάβει χρήματα ώστε να γίνει επείγουσα επέμβαση σε συγγενή.
Και ένας λογιστής δεν χρειάζεται να πάρει χρυσές λίρες ή κοσμήματα για να ολοκληρώσει φορολογική διαδικασία.
Η ίδια η παραδοξότητα της απαίτησης είναι συχνά το πρώτο μεγάλο προειδοποιητικό σημάδι.
Το πρωτόκολλο των 60 δευτερολέπτων
Σε μια ύποπτη κλήση, οι πρώτες κινήσεις μπορούν να είναι πολύ απλές:
- Κλείνουμε το τηλέφωνο. Δεν συνεχίζουμε τη συζήτηση για να «δούμε πού θα το πάει».
- Δεν δίνουμε κανένα οικονομικό ή προσωπικό στοιχείο.
- Καλούμε εμείς οι ίδιοι τον συγγενή, την τράπεζα, την εταιρεία ή τον οργανισμό σε αριθμό που γνωρίζουμε ήδη ή βρίσκουμε από την επίσημη ιστοσελίδα.
- Δεν ανοίγουμε την πόρτα σε άγνωστο που εμφανίστηκε έπειτα από τηλεφωνική υπόδειξη.
- Δεν παραδίδουμε χρήματα ή τιμαλφή.
- Ενημερώνουμε την Αστυνομία, ακόμη και αν η απόπειρα απέτυχε.
Για οικογένειες με ηλικιωμένα μέλη, η ΕΛ.ΑΣ. προτείνει ακόμη και τη χρήση μιας προκαθορισμένης λέξης ή φράσης ασφαλείας που γνωρίζουν μόνο τα μέλη της οικογένειας. Σε εποχή πιθανής τεχνητής αναπαραγωγής φωνής, μια τέτοια δεύτερη επιβεβαίωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Μια απάτη που αλλάζει πρόσωπο, όχι λογική
Τα ονόματα αλλάζουν: γιατρός, λογιστής, ΔΕΔΔΗΕ, αστυνομικός, τράπεζα. Η τεχνολογία μπορεί επίσης να αλλάξει: από απλές κλήσεις σε πλαστές ιστοσελίδες, spoofed αριθμούς και πιθανό voice cloning.
Η βασική αρχιτεκτονική της απάτης, όμως, παραμένει ίδια.
Κάποιος δημιουργεί φόβο, απαιτεί άμεση αντίδραση και προσπαθεί να εμποδίσει το θύμα να ελέγξει την πληροφορία.
Η καλύτερη άμυνα είναι ακριβώς το αντίθετο: χρόνος, δεύτερη κλήση, διασταύρωση και άρνηση οποιασδήποτε παράδοσης χρημάτων ή πολύτιμων αντικειμένων.
Τι γνωρίζουμε έως το πρωί της 21ης Αυγούστου
- Στην Πέλλα, ηλικιωμένη παρέδωσε 15.000 ευρώ και τρεις χρυσές λίρες σε υπόθεση όπου γυναίκα συνεργός φέρεται να προσποιήθηκε την αστυνομικό.
- Ένας άνδρας συνελήφθη για την υπόθεση και οι συνεργοί του αναζητούνται.
- Στην Αρκαδία και την Αργολίδα η ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε 13 εξιχνιασμένες απάτες/απόπειρες με λεία που ξεπερνά τις 53.000 ευρώ.
- Στην Πιερία εξιχνιάστηκαν δύο υποθέσεις με τη μέθοδο του «λογιστή» και κοσμήματα αξίας περίπου 12.000 ευρώ.
- Στη Ροδόπη δύο άτομα συνελήφθησαν σε επιχείρηση για απάτη με πρόσχημα επείγουσα χειρουργική επέμβαση συγγενικού προσώπου.
- Η ΕΛ.ΑΣ. έχει προειδοποιήσει επισήμως για πιθανή χρήση AI μίμησης φωνής σε περιορισμένο αριθμό περιστατικών που εξετάζονται.
Το συμπέρασμα για τον πολίτη είναι απλό: καμία τηλεφωνική «έκτακτη ανάγκη» δεν πρέπει να οδηγεί σε χρήματα πριν υπάρξει ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Πηγές
- ΕΡΤnews — Πέλλα: 15.000 ευρώ και τρεις χρυσές λίρες, 20 Αυγούστου 2026
- Ελληνική Αστυνομία — Προειδοποίηση για τηλεφωνικές απάτες και πιθανή χρήση AI για μίμηση φωνής, 13 Αυγούστου 2026
- Ελληνική Αστυνομία — 13 περιπτώσεις απατών/αποπειρών σε Αρκαδία και Αργολίδα
- Ελληνική Αστυνομία — Δύο τηλεφωνικές απάτες με τη μέθοδο του «λογιστή» στην Πιερία
- Ελληνική Αστυνομία — Σύλληψη δύο ατόμων για τηλεφωνική απάτη στη Ροδόπη
- Wikimedia Commons — Greek National Police Peugeot 308 in Athens · Philip Mallis / Wikimedia Commons — CC BY-SA 2.0