M24 · ΣΕΞ & ΣΧΕΣΕΙΣ | Γιώτα Μαρέλη

Πρέπει πραγματικά να προηγείται η διάθεση για να ξεκινήσει το σεξ; Ή μήπως, σε πολλές μακροχρόνιες σχέσεις, η επιθυμία εμφανίζεται αφού αρχίσει η οικειότητα; Η Αμερικανίδα γυναικολόγος Sally Greenwald, που έχει γίνει γνωστή για την ιδιαίτερα εξατομικευμένη φροντίδα γυναικών της Silicon Valley, έβαλε στο τραπέζι μια φράση που έγινε αμέσως συζητήσιμη: «Έχεις πέντε λεπτά;».

Η ιδέα της δεν είναι ότι κάθε ερωτική επαφή πρέπει να διαρκεί πέντε λεπτά. Ούτε ότι η σεξουαλική ζωή μετριέται με χρονόμετρο.

Μιλά για αυτό που αποκαλεί «efficient sex»: σύντομες, συναινετικές ερωτικές επαφές που δεν περιμένουν πάντα την τέλεια στιγμή, το τέλειο ραντεβού ή την ξαφνική έκρηξη επιθυμίας.

Και κάπου εκεί ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση: μήπως περιμένουμε από την επιθυμία να λειτουργεί με τρόπο που, ειδικά μετά από χρόνια σχέσης, δεν είναι πάντα ρεαλιστικός;

«Έχεις πέντε λεπτά;» — η ερώτηση που έγινε viral

Σε εκτενές προφίλ του The New Yorker, η Greenwald περιγράφει μια πρακτική προσέγγιση για ζευγάρια που έχουν αγάπη και έλξη, αλλά η καθημερινότητα έχει καταπιεί τον αυθορμητισμό.

Δουλειά. Παιδιά. Υποχρεώσεις. Ψώνια. Μηνύματα. Άγχος. Ύπνος.

Το κλασικό «με θέλεις τώρα;» μπορεί να μοιάζει με τεράστια ερώτηση όταν το μυαλό βρίσκεται σε δέκα διαφορετικά πράγματα.

Η Greenwald προτείνει σε ορισμένα ζευγάρια να χαμηλώσουν τον πήχη της τελετουργίας. Αντί να περιμένουν να εμφανιστεί από μόνη της μια κινηματογραφική διάθεση, να δημιουργήσουν χώρο για λίγα λεπτά οικειότητας και να δουν αν η επιθυμία ακολουθεί.

Αυτό είναι το σημείο που έκανε τη φράση «σεξ των 5 λεπτών» τόσο ελκυστική — και τόσο προκλητική.

Η επιθυμία δεν έρχεται πάντα πρώτη

Στην επιστήμη της σεξουαλικής υγείας γίνεται διάκριση ανάμεσα στην αυθόρμητη επιθυμία και την ανταποκρινόμενη επιθυμία.

Η πρώτη είναι αυτό που οι περισσότεροι φανταζόμαστε ως «μου ήρθε ξαφνικά η διάθεση».

Η δεύτερη μπορεί να εμφανιστεί αφού έχει ήδη αρχίσει ένα ευχάριστο, ασφαλές και επιθυμητό ερωτικό πλαίσιο: ένα φιλί, ένα χάδι, μια αγκαλιά, μια στιγμή σωματικής εγγύτητας.

Η International Society for the Study of Women’s Sexual Health αναγνωρίζει κλινικά ότι η σεξουαλική επιθυμία μπορεί να είναι αυθόρμητη ή να εμφανίζεται ως ανταπόκριση σε ερωτικά ερεθίσματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι «πρέπει να κάνεις σεξ όταν δεν θέλεις».

Σημαίνει κάτι πολύ διαφορετικό: ότι το «δεν έχω ήδη διάθεση» δεν είναι πάντα το ίδιο με το «δεν θέλω καμία ερωτική επαφή».

Το σημείο που δεν πρέπει να παρεξηγηθεί: συναίνεση

Η ιδέα της ανταποκρινόμενης επιθυμίας δεν αποτελεί ποτέ επιχείρημα για πίεση, ενοχή ή σεξ χωρίς θέληση.

Αν κάποιος δεν θέλει, η απάντηση είναι όχι.

Το «ας ξεκινήσουμε και βλέπουμε» έχει νόημα μόνο όταν το ίδιο το άτομο θέλει ελεύθερα να εξερευνήσει αν η διάθεση θα εμφανιστεί και γνωρίζει ότι μπορεί να σταματήσει οποιαδήποτε στιγμή.

Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή η catchy φράση «efficient sex» μπορεί εύκολα να απομονωθεί από το πλαίσιο και να ακουστεί σαν υποχρέωση.

Γιατί το σεξ γίνεται πιο δύσκολο όταν η ζωή γεμίζει

Σε πολλές μακροχρόνιες σχέσεις το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι εξαφανίστηκε η έλξη. Είναι ότι εξαφανίστηκε ο χώρος.

Η σεξουαλικότητα ανταγωνίζεται τις δουλειές του σπιτιού, τα παιδιά, την πίεση της εργασίας, την κούραση και το κινητό που δεν σταματά να χτυπά.

Για αρκετές γυναίκες, η περιεμμηνόπαυση και η εμμηνόπαυση μπορεί επίσης να συνοδεύονται από ορμονικές και σωματικές αλλαγές, όπως ξηρότητα, δυσφορία, αλλαγές στην επιθυμία ή στον ύπνο.

Η Greenwald, που είναι πιστοποιημένη πάροχος φροντίδας εμμηνόπαυσης και ασχολείται ειδικά με τη σεξουαλική ευεξία, αντιμετωπίζει το θέμα ως μέρος της συνολικής υγείας και όχι σαν πολυτέλεια.

Το «γρήγορο» σεξ δεν σημαίνει απαραίτητα κακό σεξ

Ένα από τα πιο επίμονα στερεότυπα είναι ότι το «καλό σεξ» πρέπει να είναι μεγάλο σε διάρκεια, αυθόρμητο, εντυπωσιακό και κάθε φορά διαφορετικό.

Στην πραγματική ζωή, όμως, πολλά ζευγάρια δεν διαθέτουν κάθε βράδυ μία ώρα χωρίς περισπασμούς.

Για κάποιους, μια σύντομη αλλά ευχάριστη και αμοιβαία επιθυμητή ερωτική στιγμή μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα από το να περιμένουν εβδομάδες για το «τέλειο βράδυ» που τελικά δεν έρχεται ποτέ.

Το κρίσιμο δεν είναι τα πέντε λεπτά. Είναι αν και οι δύο νιώθουν καλά με αυτό που συμβαίνει.

Αλλά το «efficient» δεν είναι μαγική συνταγή

Η προσέγγιση της Greenwald έχει δεχθεί και κριτική — και δικαιολογημένα αξίζει συζήτηση.

Η μειωμένη επιθυμία μπορεί να σχετίζεται με δεκάδες διαφορετικούς παράγοντες: σχέση, στρες, κατάθλιψη, άγχος, πόνο, φάρμακα, ορμονικές αλλαγές, προβλήματα ύπνου, αρνητική εικόνα σώματος ή προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα «γρήγορο σεξ» δεν λύνει το πρόβλημα.

Αν υπάρχει επίμονη απώλεια επιθυμίας που προκαλεί προσωπική δυσφορία, οι διεθνείς κατευθυντήριες προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν το θέμα ως κάτι που αξίζει πλήρη κλινική αξιολόγηση — όχι μια συμβουλή του τύπου «κάν’ το πιο συχνά».

Και τι γίνεται με τον οργασμό και την υγεία;

Η Greenwald έχει συνδέσει δημόσια τη σεξουαλική ευεξία με την ευρύτερη ποιότητα ζωής και χρησιμοποιεί τον όρο «sexspan»: για πόσα χρόνια μπορεί κάποιος να διατηρεί μια ικανοποιητική σεξουαλική ζωή.

Η ιδέα ότι η σεξουαλική υγεία αποτελεί μέρος της συνολικής υγείας είναι εύλογη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως «πέντε λεπτά σεξ σε κάνουν να ζεις περισσότερο».

Η σεξουαλική λειτουργία συνδέεται με πολλούς δείκτες σωματικής και ψυχικής υγείας, αλλά οι συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν ότι συγκεκριμένη συχνότητα ή διάρκεια σεξουαλικής επαφής προκαλεί μεγαλύτερη μακροζωία.

Μήπως τελικά περιμένουμε λάθος πράγμα από την επιθυμία;

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι, αν δεν αισθάνονται αυθόρμητη επιθυμία, κάτι έχει χαλάσει στη σχέση ή στο σώμα τους.

Δεν είναι πάντα έτσι.

Η επιθυμία αλλάζει με την ηλικία, τη διάρκεια της σχέσης, το στρες και τις συνθήκες ζωής.

Για ορισμένους είναι «σπίθα»: εμφανίζεται πρώτη και ακολουθεί η επαφή.

Για άλλους είναι «φωτιά που ανάβει σιγά»: χρειάζεται πρώτα ασφάλεια, άγγιγμα, παιχνίδι, συναισθηματική σύνδεση ή χρόνο για να αποσυνδεθεί το μυαλό από την καθημερινότητα.

Τα πέντε λεπτά είναι τελικά σύμβολο, όχι κανόνας

Αν αφαιρέσουμε το clickbait από τη φράση, η πραγματική ιδέα είναι πιο απλή.

Δεν χρειάζεται κάθε ερωτική στιγμή να είναι παραγωγή. Δεν χρειάζεται κάθε φορά να υπάρχει σαμπάνια, μουσική, τέλεια διάθεση και δύο ελεύθερες ώρες.

Μερικές φορές η οικειότητα μπορεί να χωρέσει μέσα στην καθημερινότητα.

Και μερικές φορές η επιθυμία μπορεί να εμφανιστεί μέσα σε αυτή την οικειότητα αντί να προηγηθεί.

Το μυστικό, όμως, δεν είναι το «πέντε». Είναι το «θέλουμε και οι δύο».

Με μια ματιά

  • Η Dr. Sally Greenwald χρησιμοποιεί τον όρο «efficient sex» για σύντομες ερωτικές επαφές που δεν απαιτούν πάντα ιδανικές συνθήκες.
  • Η «ανταποκρινόμενη επιθυμία» μπορεί να εμφανίζεται μετά την έναρξη ευχάριστου ερωτικού ερεθίσματος.
  • Αυτό δεν σημαίνει ποτέ σεξ χωρίς θέληση ή με πίεση.
  • Η χαμηλή επιθυμία μπορεί να έχει βιολογικές, ψυχολογικές και σχεσιακές αιτίες.
  • Δεν υπάρχει απόδειξη ότι συγκεκριμένα «πέντε λεπτά» σεξ αυξάνουν το προσδόκιμο ζωής.

Πηγές / Τεκμηρίωση

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ή εξατομικευμένη συμβουλή.

Γιώτα Μαρέλη | M24 · ΣΕΞ & ΣΧΕΣΕΙΣ