Πίεση 14/8: Είναι υψηλή ή φυσιολογική; Τι σημαίνει το 140/80 και πότε χρειάζεται έλεγχος

Η πίεση 14/8, δηλαδή 140/80 mmHg, δεν θεωρείται ιδανική μέτρηση. Η «μεγάλη» πίεση των 140 mmHg φτάνει το όριο που χρησιμοποιούν οι ευρωπαϊκές οδηγίες για την υπέρταση όταν η μέτρηση γίνεται στο ιατρείο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μία μεμονωμένη μέτρηση 14/8 αρκεί για να τεθεί διάγνωση υπέρτασης. Η αρτηριακή πίεση μεταβάλλεται μέσα στην ημέρα και επηρεάζεται από άγχος, καφέ, κάπνισμα, άσκηση, πόνο, ύπνο και ακόμη και από τον τρόπο που έγινε η μέτρηση.

Γι' αυτό, αν κάποιος δει 14/8 μία φορά, το σωστό δεν είναι να πανικοβληθεί αλλά να επαναλάβει τη μέτρηση σωστά και να αξιολογήσει μαζί με γιατρό αν η τιμή επιμένει.

Πίεση 14/8: τι σημαίνουν οι δύο αριθμοί

Η αρτηριακή πίεση γράφεται με δύο αριθμούς.

• 140 mmHg – συστολική πίεση: είναι η πίεση στις αρτηρίες όταν η καρδιά συσπάται και στέλνει αίμα στο σώμα.
• 80 mmHg – διαστολική πίεση: είναι η πίεση όταν η καρδιά χαλαρώνει ανάμεσα στους παλμούς.

Στην καθημερινή γλώσσα, το 140/80 λέγεται συχνά «14 με 8».

Το σημαντικό εδώ είναι ότι ο κάτω αριθμός, το 80, μπορεί να βρίσκεται σε πολύ διαφορετικό επίπεδο από τον πάνω αριθμό. Η μεγάλη πίεση μπορεί να είναι αυξημένη ακόμη και όταν η μικρή δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή.

Είναι υψηλή η πίεση 14/8;

Σύμφωνα με τις οδηγίες της European Society of Cardiology (ESC), η υπέρταση στο ιατρείο εξακολουθεί να ορίζεται από αρτηριακή πίεση γύρω ή πάνω από το όριο των 140/90 mmHg. Οι ίδιες οδηγίες εισήγαγαν επίσης την κατηγορία «elevated blood pressure» για τιμές συστολικής πίεσης 120–139 ή διαστολικής 70–89 mmHg.

Άρα μία συστολική τιμή 140 βρίσκεται ακριβώς στο όριο που χρειάζεται προσοχή και επανέλεγχο.

Το NHS χρησιμοποιεί παρόμοιο πρακτικό όριο: συνήθως θεωρείται υψηλή η πίεση όταν είναι 140/90 ή περισσότερο στο ιατρείο ή 135/85 ή περισσότερο όταν μετριέται στο σπίτι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος βλέπει μία φορά 140/80 «έχει υπέρταση». Η διάγνωση βασίζεται σε επαναλαμβανόμενες σωστές μετρήσεις και, όταν χρειάζεται, σε 24ωρη καταγραφή ή μετρήσεις στο σπίτι.

Μία μέτρηση 14/8 δεν αρκεί για διάγνωση

Η πίεση μπορεί να ανέβει προσωρινά για πολλούς λόγους:

• άγχος ή ένταση,
• καφές ή ενεργειακά ποτά,
• κάπνισμα ή νικοτίνη,
• σωματική άσκηση λίγο πριν τη μέτρηση,
• πόνος,
• έλλειψη ύπνου,
• γεμάτη ουροδόχος κύστη,
• λάθος μέγεθος περιχειρίδας,
• ομιλία κατά τη διάρκεια της μέτρησης.

Γι' αυτό και οι οδηγίες δεν βασίζονται σε μία μόνο τιμή.

Αν η πίεση μετρηθεί υψηλή στο ιατρείο, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, καταγραφή στο σπίτι ή 24ωρη περιπατητική καταγραφή πίεσης (ABPM) για να φανεί τι συμβαίνει στην καθημερινότητα.

Πώς να μετρήσετε σωστά την πίεση στο σπίτι

Μια λάθος μέτρηση μπορεί να δημιουργήσει λάθος εικόνα. Για πιο αξιόπιστο αποτέλεσμα:

• καθίστε ήρεμα για περίπου 5 λεπτά πριν τη μέτρηση,
• στηρίξτε την πλάτη και κρατήστε τα πόδια στο πάτωμα,
• μην σταυρώνετε τα πόδια,
• το χέρι πρέπει να στηρίζεται περίπου στο ύψος της καρδιάς,
• η περιχειρίδα πρέπει να έχει το σωστό μέγεθος,
• μη μιλάτε την ώρα που μετράτε,
• κάντε δύο μετρήσεις με μικρό διάστημα ανάμεσά τους και κρατήστε σημειώσεις.

Αν οι τιμές στο σπίτι παραμένουν συστηματικά γύρω ή πάνω από 135/85 mmHg, χρειάζεται συζήτηση με επαγγελματία υγείας.

Γιατί μπορεί να ανεβαίνει μόνο η «μεγάλη» πίεση

Σε αρκετούς ανθρώπους, ιδιαίτερα όσο αυξάνεται η ηλικία, μπορεί να αυξάνεται περισσότερο η συστολική πίεση από τη διαστολική.

Η αρτηριακή πίεση επηρεάζεται από την ελαστικότητα των αρτηριών, τον όγκο του αίματος, τη λειτουργία των νεφρών, ορμονικούς μηχανισμούς και πολλούς παράγοντες του τρόπου ζωής.

Αν η μεγάλη πίεση παραμένει επανειλημμένα υψηλή, δεν πρέπει να αγνοείται επειδή η μικρή φαίνεται «καλή».

Πότε το 14/8 χρειάζεται ιατρικό έλεγχο

Μία μεμονωμένη τιμή 14/8 χωρίς συμπτώματα δεν αποτελεί συνήθως επείγον περιστατικό. Χρειάζεται όμως αξιολόγηση όταν:

• οι μετρήσεις γύρω στο 140 συστολική επαναλαμβάνονται συχνά,
• υπάρχει ήδη διάγνωση υπέρτασης,
• υπάρχει καρδιοπάθεια, νεφρική νόσος ή διαβήτης,
• λαμβάνονται φάρμακα που μπορεί να επηρεάζουν την πίεση,
• υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ μετρήσεων ή μεταξύ των δύο χεριών.

Η πίεση δεν αξιολογείται μόνη της. Ο γιατρός λαμβάνει υπόψη ηλικία, συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, χοληστερίνη, σάκχαρο, νεφρική λειτουργία, κάπνισμα και άλλα στοιχεία.

Πότε η πίεση γίνεται επείγουσα

Η πίεση 14/8 απέχει πολύ από τα επίπεδα που θεωρούνται υπερτασική κρίση.

Η American Heart Association αναφέρει ότι τιμές πάνω από 180/120 mmHg χρειάζονται άμεση επανεκτίμηση. Αν η δεύτερη μέτρηση παραμένει τόσο υψηλή και υπάρχουν συμπτώματα όπως πόνος στο στήθος, δύσπνοια, αδυναμία ή μούδιασμα, αλλαγή στην όραση ή δυσκολία στην ομιλία, πρόκειται για επείγουσα κατάσταση και απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.

Η υπέρταση συχνά δεν δίνει συμπτώματα

Ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά της υπέρτασης είναι ότι συχνά δεν προκαλεί τίποτα που να «προειδοποιεί» τον άνθρωπο.

Κάποιος μπορεί να αισθάνεται απολύτως καλά και να έχει επανειλημμένα αυξημένη πίεση. Γι' αυτό η μέτρηση έχει μεγαλύτερη αξία από την αναζήτηση συμπτωμάτων.

Στο M24 έχουμε ήδη αναλύσει τι έδειξε μεγάλη μελέτη για υπέρταση και συστατικά υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, καθώς η διατροφή αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συνδέονται με τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Ύπνος, αλάτι, άσκηση και βάρος: γιατί όλα μετράνε

Η αρτηριακή πίεση δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα.

Η σωματική δραστηριότητα, το βάρος, η πρόσληψη αλατιού, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα, ο ύπνος και η συνολική διατροφή επηρεάζουν την καρδιαγγειακή υγεία.

Πρόσφατη έρευνα που παρουσιάσαμε στο M24 εξέτασε και τη σχέση ανάμεσα στον ύπνο του Σαββατοκύριακου και τις πιθανότητες υπέρτασης. Το εύρημα ήταν ενδιαφέρον, αλλά δεν αλλάζει το βασικό μήνυμα: καμία μεμονωμένη συνήθεια δεν αντικαθιστά τη σωστή μέτρηση και την ιατρική αξιολόγηση.

Πρέπει να πάρω φάρμακο αν έχω 14/8;

Όχι με βάση μία μόνο μέτρηση.

Η απόφαση για θεραπεία δεν γίνεται από έναν αριθμό που εμφανίστηκε μία φορά στο πιεσόμετρο. Εξαρτάται από το αν η πίεση παραμένει αυξημένη, από τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο και από άλλες παθήσεις ή παράγοντες κινδύνου.

Οι σύγχρονες ευρωπαϊκές οδηγίες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην εξατομικευμένη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου και όχι μόνο σε ένα αυστηρό «φυσιολογικό / υπερτασικό» όριο.

Δεν πρέπει να ξεκινά, να αλλάζει ή να διακόπτεται αντιυπερτασική αγωγή χωρίς γιατρό.

Πρόληψη: γιατί αξίζει να ξέρουμε την πίεσή μας πριν εμφανιστεί πρόβλημα

Η υπέρταση αυξάνει μακροπρόθεσμα τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και νεφρικής νόσου.

Γι' αυτό έχει αξία η πρόληψη ακόμη και όταν κάποιος αισθάνεται καλά. Στην Ελλάδα λειτουργούν επίσης προγράμματα προληπτικών εξετάσεων· το M24 έχει συγκεντρώσει τις πληροφορίες για το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» και τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις.

Πίεση 14/8: το συμπέρασμα

Το 14/8 δεν είναι μία τιμή που πρέπει να αγνοείται, αλλά ούτε αποτελεί από μόνη της διάγνωση υπέρτασης.

Η συστολική πίεση των 140 mmHg βρίσκεται στο όριο που χρησιμοποιείται για υπέρταση στο ιατρείο. Το επόμενο βήμα είναι σωστή επανάληψη της μέτρησης και, αν η τιμή επιμένει, αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Το πιο χρήσιμο δεν είναι να φοβηθούμε μία μέτρηση. Είναι να μάθουμε αν αποτελεί μία τυχαία στιγμή ή ένα σταθερό μοτίβο.

Συχνές ερωτήσεις για την πίεση 14/8

Η πίεση 14/8 είναι φυσιολογική;

Δεν θεωρείται ιδανική. Η συστολική τιμή 140 mmHg βρίσκεται στο όριο που χρησιμοποιείται για υπέρταση στο ιατρείο. Μία μέτρηση όμως δεν αρκεί για διάγνωση.

Αν η μικρή πίεση είναι 8, υπάρχει πρόβλημα;

Η διαστολική τιμή 80 mmHg δεν είναι από μόνη της πολύ υψηλή, αλλά η μεγάλη πίεση των 140 χρειάζεται να αξιολογηθεί αν επαναλαμβάνεται.

Πόση πρέπει να είναι η πίεση στο σπίτι;

Σύμφωνα με το NHS, τιμές 135/85 mmHg ή υψηλότερες στο σπίτι θεωρούνται συνήθως υψηλές και χρειάζονται αξιολόγηση όταν επιμένουν.

Πρέπει να μετρήσω ξανά αν δω 14/8;

Ναι. Καθίστε ήρεμα, επαναλάβετε τη μέτρηση σωστά και κρατήστε καταγραφή. Αν οι υψηλές τιμές επαναλαμβάνονται, μιλήστε με γιατρό.

Πότε είναι επείγουσα η υψηλή πίεση;

Τιμές πάνω από 180/120 mmHg που επιμένουν χρειάζονται άμεση αξιολόγηση. Αν συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, αδυναμία, μούδιασμα, αλλαγή στην όραση ή δυσκολία στην ομιλία, απαιτείται επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία.