Η καταιγίδα μπορεί να ξεκινήσει μέσα σε λίγα λεπτά και, όταν συνοδεύεται από ισχυρό άνεμο, κεραυνούς και έντονη βροχή, ένα απροετοίμαστο μπαλκόνι ή ένα ανοιχτό παράθυρο αρκεί για να δημιουργήσει πρόβλημα. Υπάρχουν όμως ορισμένες απλές κινήσεις που μπορούν να γίνουν έγκαιρα και να μειώσουν σημαντικά τους κινδύνους μέσα και γύρω από το σπίτι.
Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά, μεταξύ άλλων, να ασφαλίζονται αντικείμενα που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο ή τη ραγδαία βροχή, να κλείνουν καλά πόρτες και παράθυρα και να αποφεύγεται η επαφή με υδραυλικές σωληνώσεις κατά τη διάρκεια έντονης καταιγίδας.
1. Μάζεψε πρώτα ό,τι μπορεί να φύγει από το μπαλκόνι
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη κίνηση πριν δυναμώσει ο άνεμος. Ελαφριές γλάστρες, πλαστικές καρέκλες, τραπεζάκια, απλώστρες, διακοσμητικά, εργαλεία, τέντες που δεν έχουν ασφαλιστεί σωστά και άλλα αντικείμενα μπορούν να μετακινηθούν ή να πέσουν.
Η Πολιτική Προστασία επισημαίνει ότι αντικείμενα που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο ή τη ραγδαία βροχόπτωση πρέπει να ασφαλίζονται, καθώς ενδέχεται να προκαλέσουν ζημιές ή τραυματισμούς.
Πρακτικά: αν ένα αντικείμενο είναι αρκετά ελαφρύ ώστε να το μετακινήσεις εύκολα με το ένα χέρι, μην θεωρείς δεδομένο ότι θα παραμείνει στη θέση του όταν εμφανιστούν δυνατές ριπές.
2. Κλείσε καλά παράθυρα, μπαλκονόπορτες και παντζούρια
Ένα παράθυρο που έχει μείνει σε ανάκλιση μπορεί να επιτρέψει σε μεγάλη ποσότητα νερού να περάσει στο εσωτερικό μέσα σε λίγα λεπτά. Παράλληλα, μια δυνατή ριπή μπορεί να χτυπήσει απότομα φύλλα παραθύρων ή πόρτες.
Πριν φτάσει η καταιγίδα, έλεγξε γρήγορα όλα τα δωμάτια — ειδικά κουζίνα, μπάνιο, υπνοδωμάτια και χώρους που δεν χρησιμοποιείς συχνά. Η επίσημη οδηγία είναι σαφής: πόρτες και παράθυρα πρέπει να ασφαλίζονται.
3. Μην περιμένεις να αρχίσουν οι κεραυνοί για να ασχοληθείς με τις ηλεκτρικές συσκευές
Αν γνωρίζεις ότι πλησιάζει ισχυρή καταιγίδα, όποιες κινήσεις χρειάζεται να κάνεις σε πρίζες, κεραίες ή ηλεκτρικές συσκευές είναι προτιμότερο να γίνονται έγκαιρα και πριν το φαινόμενο βρεθεί πάνω από την περιοχή σου.
Οι επίσημες οδηγίες αυτοπροστασίας αναφέρουν την αποφυγή χρήσης ή επαφής με ενσύρματες ηλεκτρικές συσκευές κατά τη διάρκεια της καταιγίδας. Σε παλαιότερες αναλυτικές οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας αναφέρεται επίσης η αποσύνδεση τηλεόρασης από κεραία και ηλεκτρική παροχή.
Αν η καταιγίδα έχει ήδη ξεκινήσει έντονα, προτεραιότητα έχει να παραμείνεις σε ασφαλές εσωτερικό σημείο και να ακολουθείς τις τρέχουσες οδηγίες των αρχών.
4. Ρίξε μια ματιά σε σιφώνια και σημεία απορροής
Φύλλα, χώματα από γλάστρες και μικρά σκουπίδια μπορούν να περιορίσουν την απορροή του νερού σε μπαλκόνια και αυλές. Σε μια έντονη νεροποντή, το νερό μπορεί να συσσωρευτεί πολύ γρηγορότερα από όσο περιμένουμε.
Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται πριν αρχίσει το έντονο φαινόμενο. Δεν βγαίνουμε σε μπαλκόνια, ταράτσες ή άλλους εκτεθειμένους χώρους όταν υπάρχει κίνδυνος από κεραυνούς, ισχυρό άνεμο ή χαλάζι.
5. Κατέβασε ή ασφάλισε σωστά την τέντα
Η σωστή θέση μιας τέντας εξαρτάται από τον τύπο, τον μηχανισμό και τις οδηγίες του κατασκευαστή της. Αυτό που δεν πρέπει να γίνει είναι να αφεθεί ένα χαλαρό ή προβληματικό σύστημα να χτυπά ανεξέλεγκτα στον άνεμο.
Αν γνωρίζεις ότι η τέντα σου παρουσιάζει πρόβλημα, μην προσπαθήσεις να τη διορθώσεις την ώρα που το φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη. Η προετοιμασία γίνεται νωρίτερα.
6. Μην αγγίζεις υδραυλικές σωληνώσεις όταν η καταιγίδα είναι από πάνω
Πρόκειται για μία οδηγία που αρκετοί αγνοούν. Η Πολιτική Προστασία συνιστά να αποφεύγεται η επαφή με τις σωληνώσεις των υδραυλικών στην κουζίνα και στο μπάνιο κατά τη διάρκεια καταιγίδας, επειδή μπορούν να λειτουργήσουν ως αγωγοί ηλεκτρισμού.
Γι’ αυτό, όταν οι κεραυνοί είναι έντονοι και πολύ κοντά, δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για εργασίες στις βρύσες, στις σωληνώσεις ή σε μεταλλικές εγκαταστάσεις.
7. Μην κατεβαίνεις σε υπόγειο αν υπάρχει κίνδυνος πλημμύρας
Σε περίπτωση πλημμυρικού φαινομένου, οι οδηγίες των αρχών αναφέρουν ότι όσοι βρίσκονται μέσα σε κτίριο πρέπει να εγκαταλείπουν υπόγειους χώρους και να μετακινούνται σε ασφαλές υψηλότερο σημείο.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για υπόγεια γκαράζ, αποθήκες και χαμηλά ισόγεια σε περιοχές όπου υπάρχει ιστορικό συσσώρευσης νερού.
8. Φόρτισε το κινητό και κράτησε τα βασικά σε ένα σημείο
Ένα φορτισμένο κινητό, ένας φακός, ένα power bank και τα βασικά φάρμακα του σπιτιού είναι χρήσιμο να βρίσκονται σε εύκολα προσβάσιμο σημείο όταν αναμένονται έντονα φαινόμενα.
Δεν χρειάζεται πανικός ούτε υπερβολική προετοιμασία. Χρειάζεται να μην ψάχνεις φακό ή φορτιστή στο σκοτάδι σε περίπτωση προσωρινής διακοπής ρεύματος.
Το λάθος που γίνεται συχνότερα
Το μεγαλύτερο λάθος είναι να περιμένουμε να ξεκινήσει η καταιγίδα για να αρχίσουμε να μαζεύουμε το μπαλκόνι. Όταν έχουν ήδη εμφανιστεί έντονοι κεραυνοί ή ισχυρές ριπές ανέμου, η έξοδος σε εκτεθειμένο χώρο μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Η σωστή σειρά είναι απλή: ενημέρωση για τον καιρό, έγκαιρη προετοιμασία, ασφάλιση του εξωτερικού χώρου και παραμονή σε ασφαλές σημείο όσο διαρκεί το φαινόμενο.
Πόσο μακριά βρίσκεται η καταιγίδα; Ο απλός υπολογισμός
Η Πολιτική Προστασία δίνει έναν απλό ενδεικτικό τρόπο: μέτρησε τα δευτερόλεπτα από τη στιγμή που βλέπεις την αστραπή μέχρι να ακούσεις τη βροντή και διαίρεσέ τα με το 3. Το αποτέλεσμα δίνει κατά προσέγγιση την απόσταση της καταιγίδας σε χιλιόμετρα.
Για παράδειγμα, αν μεσολαβήσουν 9 δευτερόλεπτα, η καταιγίδα βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα μακριά. Η ίδια η Πολιτική Προστασία προειδοποιεί ότι ο υπολογισμός είναι ενδεικτικός, καθώς μια καταιγίδα μπορεί να πλησιάσει πολύ γρήγορα.
Γρήγορο checklist πριν ξεσπάσει η καταιγίδα
- Μάζεψε ή ασφάλισε γλάστρες, καρέκλες και ελαφριά αντικείμενα.
- Κλείσε καλά παράθυρα και μπαλκονόπορτες.
- Έλεγξε εγκαίρως τα σημεία απορροής νερού.
- Φρόντισε την τέντα πριν δυναμώσει ο άνεμος.
- Κάνε οποιαδήποτε ασφαλή προετοιμασία ηλεκτρικών συσκευών πριν πλησιάσει το φαινόμενο.
- Φόρτισε κινητό και power bank.
- Μείνε μακριά από εκτεθειμένους εξωτερικούς χώρους όταν αρχίσουν κεραυνοί.
- Ακολούθησε άμεσα τυχόν προειδοποιήσεις του 112 και των αρμόδιων αρχών.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει να βγω στο μπαλκόνι για να μαζέψω πράγματα όταν έχει ήδη αρχίσει η καταιγίδα;
Όχι αν το φαινόμενο είναι ήδη έντονο. Η προετοιμασία πρέπει να γίνεται πριν από την εκδήλωση ισχυρών ανέμων, κεραυνών ή χαλαζόπτωσης. Όταν το φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη, προέχει η προσωπική ασφάλεια.
Είναι ασφαλές να βρίσκομαι κοντά σε παράθυρο όταν πέφτουν κεραυνοί;
Κατά τη διάρκεια έντονων φαινομένων είναι προτιμότερο να παραμένεις μέσα στο κτίριο, με πόρτες και παράθυρα ασφαλισμένα, και να αποφεύγεις περιττή έκθεση σε τζάμια ή εξωτερικούς χώρους.
Τι κάνω αν αρχίσει να μπαίνει πολύ νερό σε υπόγειο;
Μην παραμένεις σε υπόγειο χώρο όταν υπάρχει κίνδυνος πλημμύρας. Μετακινήσου σε ασφαλέστερο, υψηλότερο σημείο και ακολούθησε τις οδηγίες των αρχών.
Πηγές
Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Καταιγίδες