Νέα εστία έντασης ανοίγει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αυτή τη φορά στον Έβρο. Σύμφωνα με σημερινό ρεπορτάζ της «Καθημερινής», η Τουρκία έχει καταθέσει ρηματική διακοίνωση προς την ελληνική πλευρά για την επέκταση του φράχτη σε επτά σημεία του κεντρικού Έβρου, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες περιοχές βρίσκονται σε τουρκικό έδαφος.
Η ελληνική πλευρά, από την άλλη, αποτυπώνει τα σημεία αυτά ως τμήμα της ελληνικής επικράτειας και, παρά την τουρκική διαμαρτυρία, η κατασκευή του φράχτη συνεχίζεται κανονικά. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία Αθήνα και Άγκυρα ανταλλάσσουν ήδη διπλωματικά μηνύματα για θαλάσσιες ζώνες, πάρκα και κυριαρχικά δικαιώματα.
Τα 7 σημεία που βρίσκονται στο επίκεντρο
Η διαφωνία αφορά τουλάχιστον επτά σημεία κατά μήκος του κεντρικού Έβρου, συνολικού μήκους περίπου πέντε χιλιομέτρων. Τα περισσότερα βρίσκονται κοντά στο Σουφλί και ορισμένα στην περιοχή του Διδυμοτείχου.
Στις ελληνικές αποτυπώσεις της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού τα συγκεκριμένα σημεία καταγράφονται ως ελληνικό έδαφος. Η τουρκική πλευρά, όμως, τα θεωρεί τμήμα της δικής της επικράτειας.
Η διαφωνία συνδέεται με τις μεταβολές που έχει υποστεί με την πάροδο των δεκαετιών η κοίτη του ποταμού Έβρου, ο οποίος λειτουργεί ως φυσική οριογραμμή μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Γιατί προέκυψε τώρα η νέα ένταση
Η κατασκευή του φράχτη στον κεντρικό Έβρο ξεκίνησε το 2023 και το βασικό τμήμα του έργου ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2025. Στα επίμαχα σημεία, ωστόσο, η κατασκευή είχε αρχικά μείνει πίσω, καθώς υπήρχε εκκρεμότητα γύρω από την ακριβή αποτύπωση της συνοριακής γραμμής.
Το 2024 οι ελληνικές αρχές προχώρησαν σε ψηφιακή αποτύπωση της οριογραμμής. Μέχρι τότε, οι διαθέσιμοι χάρτες στηρίζονταν σε παλαιότερες αναλογικές αποτυπώσεις του 1926. Η νέα ψηφιακή χαρτογράφηση ανέδειξε αποκλίσεις σε ορισμένα σημεία και κατέστησε αναγκαία την τεχνική συνεννόηση των δύο πλευρών.
Τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι ελληνικές αρχές αποφάσισαν να συνεχίσουν την κατασκευή στα συγκεκριμένα τμήματα με βάση τις ελληνικές αποτυπώσεις και με μόνιμη υποδομή.
Η ρηματική διακοίνωση της Άγκυρας
Η τουρκική πλευρά αντέδρασε καταθέτοντας ρηματική διακοίνωση μέσω του μηχανισμού επαφής που διατηρούν Ελλάδα, Τουρκία και Βουλγαρία στον μεθοριακό σταθμό του Καπιτάν Αντρέεβο.
Η υπόθεση βρίσκεται, σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, σε γνώση της Ελληνικής Αστυνομίας, του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και του υπουργείου Εξωτερικών.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, παρά τη διαμαρτυρία της Άγκυρας, η ελληνική πλευρά δεν έχει αναστείλει την κατασκευή στα επίμαχα σημεία.
Έρχεται πάνω σε ήδη φορτισμένο ελληνοτουρκικό σκηνικό
Η νέα υπόθεση στον Έβρο δεν εμφανίζεται σε διπλωματικό κενό. Μόλις πριν από λίγες ημέρες το M24 κατέγραψε τη νέα ένταση στο Καστελόριζο, όπου η Αθήνα απάντησε με αντι-NAVTEX στην τουρκική δραστηριότητα.
Παράλληλα, η Αθήνα έχει προχωρήσει σε αυστηρό διάβημα προς την Άγκυρα για τις τουρκικές ανακοινώσεις σχετικά με χωροταξικά πλαίσια και θαλάσσια πάρκα, απορρίπτοντας ισχυρισμούς που θεωρεί ότι θίγουν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Στο ίδιο ευρύτερο πλαίσιο ασφάλειας εντάσσεται και η επιτάχυνση της ελληνικής αμυντικής ενίσχυσης. Το M24 έχει αναλύσει τι σημαίνει η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και το αμυντικό deal περίπου 3 δισ. ευρώ με το Ισραήλ.
Γιατί τα 5 χιλιόμετρα έχουν μεγαλύτερη σημασία από το μήκος τους
Σε πρώτη ανάγνωση, η διαφορά αφορά ένα σχετικά μικρό τμήμα μιας πολύ μεγαλύτερης συνοριακής γραμμής. Πολιτικά και διπλωματικά, όμως, το ζήτημα είναι πολύ πιο ευαίσθητο: δεν αφορά απλώς την κατασκευή ενός τεχνικού έργου, αλλά την αποτύπωση της ίδιας της συνοριακής γραμμής.
Γι' αυτό και το επόμενο διάστημα θα έχει σημασία αν το θέμα παραμείνει σε τεχνικό και διπλωματικό επίπεδο ή αν περάσει σε υψηλότερο πολιτικό επίπεδο μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Η συγκυρία είναι ακόμη πιο κρίσιμη επειδή η ελληνική πολιτική ατζέντα βρίσκεται ήδη σε υψηλή ένταση ενόψει ΔΕΘ. Το M24 έχει παρουσιάσει το σκηνικό στην ανάλυση «Πολιτική μάχη πριν τη ΔΕΘ: Μητσοτάκης, Τσίπρας και Ανδρουλάκης ανοίγουν αντεπίθεση».
Τι γνωρίζουμε μέχρι αυτή την ώρα
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη για επιχειρησιακή εμπλοκή ή «θερμό επεισόδιο». Υπάρχει, όμως, επιβεβαιωμένη μέσω δημοσιευμένων ρεπορτάζ διπλωματική διαφωνία για τη χάραξη συγκεκριμένων σημείων, τουρκική ρηματική διακοίνωση και συνέχιση της ελληνικής κατασκευής.
Αυτό είναι και το βασικό που πρέπει να κρατήσουμε: η διαφωνία αφορά την οριογραμμή και όχι απλώς τον ίδιο τον φράχτη. Για τον λόγο αυτό η εξέλιξη παρακολουθείται τόσο από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές όσο και από τα υπουργεία Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη.