Ο ΕΝΦΙΑ 2027 φέρνει μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές των τελευταίων ετών για ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς. Σύμφωνα με την επίσημη εξειδίκευση των οικονομικών μέτρων της κυβέρνησης μετά τη ΔΕΘ, από το 2027 προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από τον φόρο για φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα πληθυσμιακά και περιουσιακά κριτήρια.
Η αλλαγή δεν αφορά κάθε ακίνητο στην περιφέρεια και δεν σημαίνει γενική κατάργηση του ΕΝΦΙΑ. Το μέτρο συνδέεται με την κύρια κατοικία, τον πληθυσμό του οικισμού, τη φορολογική κατοικία του ιδιοκτήτη και την αξία του ακινήτου. Η νέα εξειδίκευση διευρύνει μάλιστα τα πληθυσμιακά όρια σε σχέση με προηγούμενες ανακοινώσεις, βάζοντας στο μέτρο επιπλέον οικισμούς και χιλιάδες ιδιοκτήτες.
ΕΝΦΙΑ 2027 σε 60 δευτερόλεπτα
- Η απαλλαγή αφορά κύρια κατοικία.
- Ο ιδιοκτήτης πρέπει να είναι φυσικό πρόσωπο και φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.
- Το γενικό πληθυσμιακό όριο ανεβαίνει σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους.
- Στη Δυτική Μακεδονία το όριο φτάνει έως 2.200 κατοίκους.
- Η απαλλαγή αφορά δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας όταν η συνολική αξία της πλήρους κυριότητας δεν ξεπερνά τις 400.000 ευρώ.
- Η Περιφέρεια Αττικής εξαιρείται, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.
- Η αλλαγή αναμένεται να αποτυπωθεί στη βεβαίωση του ΕΝΦΙΑ τον Μάρτιο του 2027.
Ποιοι δεν θα πληρώσουν ΕΝΦΙΑ το 2027
Η επίσημη κυβερνητική εξειδίκευση προβλέπει ότι από το έτος 2027 απαλλάσσονται από την καταβολή του ΕΝΦΙΑ φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, όταν η κύρια κατοικία τους βρίσκεται σε οικισμό που πληροί τα νέα πληθυσμιακά κριτήρια.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η απαλλαγή δεν συνδέεται απλώς με το αν κάποιος διαθέτει ακίνητο σε ένα μικρό χωριό. Η κατοικία πρέπει να είναι δηλωμένη ως κύρια κατοικία και να πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις που έχουν ανακοινωθεί.
Το νέο όριο: έως 2.000 κάτοικοι
Η νέα εξειδίκευση διευρύνει το μέτρο σε σχέση με το πλαίσιο που είχε παρουσιαστεί νωρίτερα. Το γενικό όριο διαμορφώνεται πλέον στους 2.000 κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πιο πρόσφατη απογραφή πληθυσμού.
Για τη Δυτική Μακεδονία προβλέπεται υψηλότερο όριο, έως 2.200 κατοίκους.
Η κυβέρνηση αναφέρει ότι η επέκταση αυτή εντάσσει 131 επιπλέον οικισμούς στο μέτρο και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες. Συνολικά, η απαλλαγή προβλέπεται να καλύπτει 12.855 οικισμούς.
Το όριο των 400.000 ευρώ
Υπάρχει και σημαντικό περιουσιακό φίλτρο. Η απαλλαγή αφορά τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας μόνο εφόσον η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της συγκεκριμένης κατοικίας, όπως υπολογίζεται για τον ΕΝΦΙΑ, δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Άρα, το ότι ένα σπίτι βρίσκεται σε μικρό οικισμό δεν αρκεί από μόνο του. Αν η αξία της κατοικίας ξεπερνά το όριο, δεν πληρούται η συγκεκριμένη προϋπόθεση της απαλλαγής.
Ποια κατοικία μετράει
Το μέτρο αφορά την κύρια κατοικία. Αυτό σημαίνει ότι η κατοικία που εμφανίζεται στη φορολογική δήλωση έχει καθοριστική σημασία για το αν κάποιος μπορεί να ενταχθεί στην απαλλαγή.
Ένα εξοχικό ή δεύτερο ακίνητο σε μικρό οικισμό δεν μετατρέπεται αυτόματα σε ακίνητο χωρίς ΕΝΦΙΑ επειδή βρίσκεται σε περιοχή κάτω από το πληθυσμιακό όριο.
Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, γιατί διαφορετικά δημιουργείται η λανθασμένη εντύπωση ότι ο φόρος «καταργείται στα χωριά» για κάθε ακίνητο. Η επίσημη διατύπωση είναι σαφώς πιο περιορισμένη.
Τι ισχύει για την Αττική
Η Περιφέρεια Αττικής εξαιρείται από τον γενικό κανόνα της απαλλαγής. Υπάρχει όμως εξαίρεση στην εξαίρεση: το μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, εφόσον φυσικά πληρούνται και τα υπόλοιπα κριτήρια.
Αυτό σημαίνει ότι ο πληθυσμός από μόνος του δεν αρκεί. Η γεωγραφική θέση του οικισμού είναι επίσης μέρος του ελέγχου.
Πότε θα φανεί η απαλλαγή
Στο χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε η κυβέρνηση, η αλλαγή συνδέεται με τη βεβαίωση του ΕΝΦΙΑ τον Μάρτιο του 2027.
Αυτό είναι σημαντικό για τους ιδιοκτήτες που θέλουν να γνωρίζουν πότε θα φανεί πρακτικά η διαφορά. Δεν πρόκειται για επίδομα που θα καταβληθεί σε ξεχωριστή ημερομηνία, αλλά για αλλαγή στη φορολογική επιβάρυνση όταν εκδοθούν τα νέα εκκαθαριστικά.
Τι πρέπει να ελέγξει ένας ιδιοκτήτης από τώρα
Όποιος θεωρεί ότι μπορεί να εμπίπτει στο μέτρο έχει λόγο να ελέγξει εγκαίρως τα στοιχεία του, αντί να περιμένει το εκκαθαριστικό του 2027.
- Αν η κατοικία εμφανίζεται σωστά ως κύρια κατοικία.
- Αν τα στοιχεία του ακινήτου στο Ε9 είναι σωστά.
- Αν η αξία της κατοικίας βρίσκεται κάτω από το όριο των 400.000 ευρώ.
- Αν ο οικισμός πληροί το πληθυσμιακό κριτήριο.
- Αν υπάρχει συνιδιοκτησία και πώς αποτυπώνονται τα δικαιώματα στο ακίνητο.
Ο τελικός έλεγχος θα πρέπει να γίνει με βάση τη νομοθετική εφαρμογή και τα στοιχεία που θα χρησιμοποιήσει η ΑΑΔΕ στην εκκαθάριση.
Γιατί η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για την περιφέρεια
Η απαλλαγή του ΕΝΦΙΑ δεν είναι αποκομμένη από το ευρύτερο δημογραφικό και στεγαστικό πρόβλημα. Η περιφέρεια αντιμετωπίζει σε πολλές περιοχές γήρανση του πληθυσμού, εγκατάλειψη κατοικιών και δυσκολία προσέλκυσης νέων μόνιμων κατοίκων.
Η μείωση ενός μόνιμου ετήσιου φόρου μπορεί να λειτουργήσει ως οικονομική ελάφρυνση, ειδικά για οικογένειες και ηλικιωμένους που διατηρούν την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς.
Το M24 έχει ήδη αναλύσει γιατί η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα έχει μετατρέψει το σπίτι σε ολοένα βαρύτερο οικονομικό βάρος. Η φορολογία της κατοικίας είναι μόνο ένα κομμάτι αυτής της μεγαλύτερης εικόνας.
Πώς συνδέεται με το πακέτο της ΔΕΘ
Η αλλαγή στον ΕΝΦΙΑ αποτελεί μέρος του ευρύτερου οικονομικού πακέτου που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ. Στο ίδιο χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνονται αλλαγές σε μισθούς, συντάξεις, ασφαλιστικές εισφορές και φορολογία.
Στον αναλυτικό οδηγό του M24 για όσα αλλάζουν σε μισθούς, συντάξεις και Δημόσιο μετά τη ΔΕΘ υπάρχει το συνολικό ημερολόγιο εφαρμογής των μέτρων.
Για τη μεγαλύτερη εικόνα των οικονομικών παρεμβάσεων και της πίεσης στην καθημερινότητα, δείτε επίσης το θέμα «Σεπτέμβριος της τσέπης», με τις αλλαγές σε τιμές, ενοίκια και πληρωμές.
ΕΝΦΙΑ 2027: Το σημείο που δεν πρέπει να παρερμηνευτεί
Δεν καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για όλους. Η απαλλαγή αφορά συγκεκριμένη κατηγορία ιδιοκτητών και συγκεκριμένη κύρια κατοικία, με γεωγραφικά, πληθυσμιακά και περιουσιακά κριτήρια.
Επίσης, επειδή η εφαρμογή αφορά το 2027, οι ιδιοκτήτες πρέπει να παρακολουθούν τις τελικές νομοθετικές και διοικητικές λεπτομέρειες που θα καθορίσουν τον αυτοματοποιημένο έλεγχο από την ΑΑΔΕ.
Συχνές ερωτήσεις
Καταργείται ο ΕΝΦΙΑ το 2027;
Όχι για όλους. Προβλέπεται απαλλαγή για κύριες κατοικίες φυσικών προσώπων που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια σε μικρούς οικισμούς.
Ποιο είναι το πληθυσμιακό όριο;
Το νέο γενικό όριο που έχει ανακοινωθεί είναι έως 2.000 κατοίκους. Στη Δυτική Μακεδονία προβλέπεται όριο έως 2.200 κατοίκους.
Υπάρχει όριο αξίας ακινήτου;
Ναι. Η αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κύριας κατοικίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Ισχύει και για εξοχικά;
Η επίσημη εξειδίκευση αφορά την κύρια κατοικία. Ένα δεύτερο ή εξοχικό ακίνητο δεν απαλλάσσεται αυτόματα επειδή βρίσκεται σε μικρό οικισμό.
Πότε θα φανεί η αλλαγή;
Το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα τοποθετεί την εφαρμογή στη βεβαίωση του ΕΝΦΙΑ τον Μάρτιο του 2027.
Περιλαμβάνονται οικισμοί της Αττικής;
Η Περιφέρεια Αττικής εξαιρείται, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, εφόσον πληρούνται τα υπόλοιπα κριτήρια.