ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ M24: 143 θέσεις χωρίς υποψήφιο πριν ανοίξουν τα σχολεία – Οι 142 στην Ειδική Αγωγή και υποστήριξη

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ M24: Τρεις ημέρες πριν από το πρώτο κουδούνι της 11ης Σεπτεμβρίου, η διασταύρωση των επίσημων ανακοινώσεων του Υπουργείου Παιδείας για την Α΄ φάση προσλήψεων αποκαλύπτει ένα μικρό σε απόλυτο μέγεθος αλλά εξαιρετικά συγκεκριμένο σημείο πίεσης: 143 θέσεις που είχαν δοθεί για κάλυψη δεν βρήκαν υποψήφιο. Από αυτές, οι 108 αφορούν Ειδικό Εκπαιδευτικό και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό, ενώ από τις άλλες 35 θέσεις εκπαιδευτικών οι 34 απαιτούσαν πιστοποιημένη επάρκεια στη γραφή Braille ή στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.

Η πρωτογενής επεξεργασία των δύο ανακοινώσεων από το M24 οδηγεί σε ένα στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία: 142 από τις 143 θέσεις —το 99,3%— συνδέονται με την Ειδική Αγωγή ή την ειδική εκπαιδευτική και βοηθητική υποστήριξη. Την ίδια ημέρα, τα αποτελέσματα της PISA 2025 δείχνουν ένα βαθύτερο, διαχρονικό πρόβλημα στελέχωσης: το 46% των μαθητών του ελληνικού δείγματος βρισκόταν σε σχολεία όπου οι διευθυντές δήλωναν ότι η έλλειψη διδακτικού προσωπικού δυσχέραινε τη διδασκαλία, ενώ για το βοηθητικό προσωπικό το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε στο 78%.

Τα δύο σύνολα δεδομένων δεν μετρούν το ίδιο πράγμα και δεν πρέπει να συγχέονται. Οι 143 θέσεις είναι συγκεκριμένο στοιχείο της Α΄ φάσης προσλήψεων του Σεπτεμβρίου 2026. Τα ποσοστά 46% και 78% προέρχονται από τις δηλώσεις διευθυντών στο δείγμα της PISA 2025. Όμως, όταν τοποθετηθούν δίπλα δίπλα, δείχνουν πού βρίσκεται το ερώτημα που θα ακολουθεί τη νέα σχολική χρονιά: όχι μόνο πόσοι άνθρωποι προσλαμβάνονται συνολικά, αλλά αν το σωστό προσωπικό βρίσκεται στο σωστό σχολείο και στη σωστή ειδικότητα όταν το χρειάζεται ο μαθητής.

Πώς προκύπτουν οι 143 θέσεις

Στις 1 Σεπτεμβρίου το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε 23.020 προσλήψεις προσωρινών αναπληρωτών εκπαιδευτικών στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Η επίσημη κατανομή ήταν:

• 11.502 εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια,
• 4.121 εκπαιδευτικοί Γενικής Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια,
• 3.048 εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής στη Δευτεροβάθμια,
• 4.109 εκπαιδευτικοί Γενικής Εκπαίδευσης στη Δευτεροβάθμια,
• 200 εκπαιδευτικοί ΠΕ79.01 για Μουσικά Σχολεία.

Στην ίδια ανακοίνωση υπάρχει μία φράση που εύκολα χάνεται μέσα στους μεγάλους αριθμούς: «δεν κατέστη εφικτή η προγραμματισμένη κάλυψη 35 θέσεων λόγω έλλειψης υποψηφίων».

Και αμέσως μετά έρχεται η σημαντικότερη λεπτομέρεια: οι 34 από τις 35 αφορούσαν προσλήψεις στην Ειδική Αγωγή που απαιτούσαν πιστοποιημένη επάρκεια στην ελληνική γραφή Braille ή στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.

Οι άλλες 108 θέσεις που δεν βρήκαν υποψήφιο

Την ίδια ημέρα ανακοινώθηκαν 6.786 προσλήψεις μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού.

Οι 6.786 προσλήψεις κατανέμονται σε:

• 1.647 θέσεις σε Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης,
• 4.080 στην εξειδικευμένη εκπαιδευτική υποστήριξη/παράλληλη στήριξη,
• 381 στα ΚΕΔΑΣΥ,
• 678 στα Σχολικά Δίκτυα Εκπαιδευτικής Υποστήριξης των ΚΕΔΑΣΥ.

Και εδώ η επίσημη ανακοίνωση περιέχει μία κρίσιμη πρόταση: «δεν βρέθηκαν 108 υποψήφιοι για την κάλυψη ισάριθμων θέσεων που δόθηκαν για πρόσληψη».

Το M24 πρόσθεσε τα δύο μεγέθη: 35 + 108 = 143 θέσεις που δεν καλύφθηκαν λόγω έλλειψης υποψηφίων στις δύο βασικές ανακοινώσεις.

Και επειδή οι 34 από τις πρώτες 35 αφορούν Ειδική Αγωγή με Braille/ΕΝΓ, ενώ οι άλλες 108 είναι θέσεις ΕΕΠ-ΕΒΠ, η διασταύρωση δίνει 142 θέσεις από τις 143 που συνδέονται άμεσα με ειδική εκπαιδευτική ή βοηθητική υποστήριξη.

Το 99,3% δεν σημαίνει ότι «λείπουν μόνο 143 άνθρωποι»

Εδώ χρειάζεται μεγάλη ακρίβεια.

Το 99,3% είναι ο λόγος 142 προς 143 μέσα στις συγκεκριμένες θέσεις που το Υπουργείο δήλωσε ότι δεν μπόρεσε να καλύψει λόγω έλλειψης υποψηφίων στις δύο ανακοινώσεις της 1ης Σεπτεμβρίου.

Δεν είναι ποσοστό όλων των κενών στα ελληνικά σχολεία. Δεν είναι επίσης απογραφή όλων των αναγκών που μπορεί να παραμένουν μετά την Α΄ φάση. Είναι ένας σαφής δείκτης για το πού εμφανίστηκε το πρόβλημα «δεν υπάρχει υποψήφιος» μέσα στη συγκεκριμένη διαδικασία.

Και αυτό ακριβώς το κάνει σημαντικό: τα δυσκολότερα σημεία δεν εμφανίζονται τυχαία σε μία γενική ειδικότητα, αλλά σχεδόν ολοκληρωτικά σε ρόλους που σχετίζονται με μαθητές οι οποίοι χρειάζονται πιο εξειδικευμένη υποστήριξη.

PISA 2025: 46% για διδακτικό προσωπικό – 78% για βοηθητικό

Λίγες ώρες πριν από αυτή την έρευνα του M24, ο ΟΟΣΑ δημοσίευσε τα αποτελέσματα της PISA 2025.

Στο επίσημο country note για την Ελλάδα αναφέρεται ότι το 46% των μαθητών του δείγματος φοιτούσε σε σχολεία των οποίων οι διευθυντές δήλωσαν ότι η διδασκαλία εμποδιζόταν, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό, από αντιλαμβανόμενη έλλειψη διδακτικού προσωπικού. Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ ήταν 39%.

Για το βοηθητικό προσωπικό, το ελληνικό ποσοστό ήταν ακόμη υψηλότερο: 78%, έναντι 39% στον ΟΟΣΑ.

Το στοιχείο αυτό αφορά την PISA 2025 και όχι τη σημερινή κατάσταση κάθε σχολείου της χώρας. Έχει όμως ιδιαίτερη αξία επειδή καταγράφει το πώς αντιλαμβάνονται το πρόβλημα οι ίδιοι οι διευθυντές των σχολικών μονάδων.

Η πιο ενδιαφέρουσα παραδοχή βρίσκεται στην ανακοίνωση του ίδιου του Υπουργείου

Η σημερινή ελληνική παρουσίαση της PISA περιλαμβάνει ίσως την πιο ουσιαστική διάγνωση του προβλήματος.

Το Υπουργείο αναφέρει ότι, παρά τους μαζικούς διορισμούς εκπαιδευτικών των τελευταίων ετών, οι διευθυντές στην Ελλάδα δηλώνουν εντονότερες ελλείψεις προσωπικού από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ιδιαίτερα σε κοινωνικά ευάλωτες σχολικές μονάδες και σχολεία της περιφέρειας.

Και συνεχίζει με ένα σημείο που αξίζει να διαβαστεί δύο φορές: επειδή η Ελλάδα έχει χαμηλότερη αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό και μικρότερο μέγεθος τάξης από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, το πρόβλημα «φαίνεται να αφορά κυρίως την κατανομή, τη διαχείριση και την αξιοποίηση του προσωπικού και λιγότερο τη συνολική αριθμητική του επάρκεια».

Με άλλα λόγια, το ίδιο το Υπουργείο μετακινεί τη συζήτηση από το απλό «πόσους προσλάβαμε» στο δυσκολότερο ερώτημα: πού βρίσκονται, σε ποια ειδικότητα και πότε φτάνουν εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη.

29.948 προσλήψεις: μεγάλος αριθμός, αλλά δεν απαντά μόνος του στο ερώτημα

Η Α΄ φάση ήταν πράγματι μεγάλη. Οι τρεις βασικές ανακοινώσεις του Υπουργείου αφορούν συνολικά 29.948 προσλήψεις: 23.020 εκπαιδευτικούς Γενικής και Ειδικής Αγωγής, 6.786 μέλη ΕΕΠ-ΕΒΠ και 142 εκπαιδευτικούς στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία.

Ο αριθμός αυτός έχει παρουσιαστεί ήδη ευρέως και δεν αποτελεί αποκάλυψη του M24.

Το ερώτημα της έρευνας είναι διαφορετικό: τι υπάρχει μέσα στον μεγάλο αριθμό;

Όταν η ανάλυση κατεβαίνει ένα επίπεδο χαμηλότερα, φαίνεται ότι οι περιπτώσεις όπου «δεν βρέθηκε υποψήφιος» συγκεντρώνονται σχεδόν ολοκληρωτικά στις πιο εξειδικευμένες ανάγκες.

Braille και Ελληνική Νοηματική: 34 θέσεις που δεν καλύφθηκαν

Η περίπτωση των 34 θέσεων Ειδικής Αγωγής είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική.

Δεν μιλάμε απλώς για έναν γενικό κλάδο εκπαιδευτικών. Το Υπουργείο αναφέρει ρητά ότι οι συγκεκριμένες θέσεις απαιτούσαν πιστοποιημένη επάρκεια στην ελληνική γραφή Braille ή στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.

Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν λύνεται απλώς μετακινώντας έναν οποιονδήποτε διαθέσιμο εκπαιδευτικό. Χρειάζεται προσωπικό με συγκεκριμένο προσόν, ώστε να μπορεί να υποστηρίξει μαθητές με συγκεκριμένες εκπαιδευτικές ανάγκες.

Ακριβώς γι’ αυτό το στοιχείο των 34 θέσεων είναι μεγαλύτερο από τον αριθμό του: αποκαλύπτει πόσο δύσκολο είναι να καλυφθεί ένα κενό όταν η ανάγκη είναι εξειδικευμένη.

Οι 108 θέσεις ΕΕΠ-ΕΒΠ είναι το δεύτερο καμπανάκι

Στην κατηγορία ΕΕΠ-ΕΒΠ περιλαμβάνονται ειδικότητες που δεν είναι «βοηθητικές» με την καθημερινή έννοια της λέξης. Είναι προσωπικό που μπορεί να είναι κρίσιμο για να μπορεί ένας μαθητής να παρακολουθεί πραγματικά το σχολείο και για να λειτουργήσουν οι δομές υποστήριξης.

Οι θέσεις αφορούν ΣΜΕΑΕ, παράλληλη και εξειδικευμένη υποστήριξη, ΚΕΔΑΣΥ και ΣΔΕΥ. Το γεγονός ότι 108 θέσεις που δόθηκαν για πρόσληψη δεν βρήκαν υποψήφιο δημιουργεί ένα σαφές ερώτημα για το πού βρίσκονται οι μεγαλύτερες ελλείψεις ανά ειδικότητα και γεωγραφική περιοχή.

Αυτό είναι το επόμενο επίπεδο δεδομένων που χρειάζεται να δημοσιοποιηθεί αναλυτικά.

Η εγκύκλιος της 8ης Σεπτεμβρίου και τα προσωρινά ωρολόγια προγράμματα

Σήμερα, 8 Σεπτεμβρίου, το Υπουργείο εξέδωσε και την εγκύκλιο λειτουργίας των Δημοτικών Σχολείων για το 2026-2027.

Η εγκύκλιος επιβεβαιώνει ότι το πρώτο κουδούνι είναι την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου. Παράλληλα περιγράφει τι γίνεται μέχρι να τοποθετηθεί σε μία σχολική μονάδα το σύνολο του εκπαιδευτικού προσωπικού που απαιτείται για την πλήρη ανάπτυξη του εβδομαδιαίου προγράμματος.

Σε αυτή την περίπτωση προβλέπεται προσωρινή αναμόρφωση του ωρολογίου προγράμματος ως προς τα διδακτικά αντικείμενα, με αξιοποίηση των εκπαιδευτικών που έχουν ήδη τοποθετηθεί.

Η πρόβλεψη αυτή αποτελεί μέρος του θεσμικού τρόπου λειτουργίας και δεν αποδεικνύει ότι όλα ή συγκεκριμένος αριθμός σχολείων θα ανοίξουν με κενά. Δείχνει όμως ότι το σύστημα έχει προβλεπόμενο μηχανισμό για τις περιπτώσεις όπου η στελέχωση δεν έχει ολοκληρωθεί.

Οι γονείς μπορούν να δουν ξεχωριστά στο M24 τον οδηγό για το τι θα γίνει στον αγιασμό της 11ης Σεπτεμβρίου και πότε αρχίζει το κανονικό πρόγραμμα.

Το βαθύτερο πρόβλημα που δείχνει η PISA δεν σταματά στη στελέχωση

Η σημερινή εικόνα της PISA είναι δύσκολη και σε ένα ακόμη επίπεδο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, 40,9% των Ελλήνων μαθητών στις Φυσικές Επιστήμες, 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και 49,5% στα Μαθηματικά ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς το βασικό επίπεδο λειτουργικού εγγραμματισμού που ορίζεται στο πλαίσιο της έρευνας.

Αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση για τα σχολεία δεν μπορεί να περιοριστεί στο αν άνοιξαν εγκαίρως, αν μοιράστηκαν τα βιβλία ή αν έγιναν αρκετές προσλήψεις.

Η πραγματική μέτρηση είναι τι συμβαίνει μέσα στην τάξη.

Το M24 έχει ήδη παρουσιάσει τις 10 βασικές αλλαγές που μπαίνουν στα σχολεία από τις 11 Σεπτεμβρίου. Η PISA βάζει τώρα δίπλα στις αλλαγές μία πολύ πιο δύσκολη απαίτηση: να αποδειχθεί ότι οι νέοι πόροι, τα εργαλεία και οι προσλήψεις βελτιώνουν μετρήσιμα τη μάθηση.

Γιατί το πρόβλημα της «κατανομής» έχει σημασία

Αν ένα εκπαιδευτικό σύστημα έχει συνολικά πολλούς εκπαιδευτικούς αλλά συγκεκριμένες περιοχές, σχολεία ή ειδικότητες εξακολουθούν να εμφανίζουν ελλείψεις, τότε η λύση δεν είναι υποχρεωτικά μόνο «περισσότερες προσλήψεις».

Χρειάζονται απαντήσεις για:

• τις ειδικότητες στις οποίες εξαντλούνται οι πίνακες υποψηφίων,
• τις περιοχές όπου οι θέσεις είναι δυσκολότερο να καλυφθούν,
• τα κίνητρα για απομακρυσμένες ή ακριβές περιοχές,
• την ταχύτητα της δεύτερης και των επόμενων φάσεων προσλήψεων,
• και τον τρόπο με τον οποίο ιεραρχούνται οι ανάγκες της Ειδικής Αγωγής.

Η ίδια η σημερινή ανακοίνωση της PISA οδηγεί προς αυτή την κατεύθυνση όταν μιλά για καλύτερη κατανομή και αξιοποίηση του προσωπικού.

Το πρώτο κουδούνι δεν είναι το τέλος της μέτρησης – είναι η αρχή

Το σχολικό έτος δεν κρίνεται στις 11 Σεπτεμβρίου. Οι τοποθετήσεις συνεχίζονται, οι ανάγκες μεταβάλλονται και νέες φάσεις προσλήψεων μπορούν να καλύψουν κενά που υπάρχουν στην αρχή.

Για αυτό το M24 δεν παρουσιάζει τις 143 θέσεις σαν έναν τελικό αριθμό κενών για ολόκληρη τη χρονιά.

Το στοιχείο είναι σημαντικό για άλλο λόγο: καταγράφει πού δεν αρκούσε η προσφορά θέσεων επειδή δεν υπήρχε διαθέσιμος υποψήφιος.

Και σχεδόν κάθε τέτοια περίπτωση στην Α΄ φάση εντοπίζεται ακριβώς στο κομμάτι όπου το σχολείο έχει ανάγκη εξειδικευμένης υποστήριξης.

Για την πρακτική επιστροφή των οικογενειών στα θρανία, στο M24 υπάρχει επίσης ο οδηγός για το πότε ανοίγουν Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια και τι πρέπει να γνωρίζουν γονείς και μαθητές, καθώς και η έρευνα για το κόστος των σχολικών ειδών το 2026.

Τα 5 ερωτήματα που προκύπτουν από τα επίσημα στοιχεία

Η έρευνα του M24 δεν χρειάζεται εικασίες. Τα ίδια τα στοιχεία δημιουργούν πέντε απολύτως συγκεκριμένα ερωτήματα:

1. Σε ποιες ειδικότητες και περιοχές αντιστοιχούν οι 108 θέσεις ΕΕΠ-ΕΒΠ που δεν βρήκαν υποψήφιο;
2. Πότε αναμένεται να επιχειρηθεί εκ νέου η κάλυψη των 34 θέσεων Ειδικής Αγωγής που απαιτούν Braille ή Ελληνική Νοηματική;
3. Πόσες σχολικές μονάδες θα χρειαστούν στην πράξη προσωρινή αναμόρφωση ωρολογίου προγράμματος μετά τις 11 Σεπτεμβρίου λόγω μη ολοκληρωμένης στελέχωσης;
4. Ποια κίνητρα σχεδιάζονται για ειδικότητες και περιοχές όπου δεν υπάρχει επαρκής δεξαμενή υποψηφίων;
5. Πώς θα μετρηθεί στην πράξη η «καλύτερη κατανομή και αξιοποίηση προσωπικού» που το ίδιο το Υπουργείο αναγνωρίζει σήμερα ως βασική πρόκληση;

Τι είναι αποκλειστικό σε αυτή την έρευνα

Το M24 δεν ισχυρίζεται ότι οι ανακοινώσεις του Υπουργείου ή τα δεδομένα της PISA είναι απόρρητα. Είναι δημόσιες πηγές και παρατίθενται ολόκληρες στο τέλος.

Η πρωτογενής δουλειά του M24 είναι η διασταύρωση: η πρόσθεση των 35 και 108 θέσεων που δεν βρήκαν υποψήφιο, η απομόνωση των 34 εξειδικευμένων θέσεων Braille/ΕΝΓ, ο υπολογισμός ότι 142 από τις 143 συνδέονται με Ειδική Αγωγή/ειδική υποστήριξη και η αντιπαραβολή με τα στοιχεία ανθρώπινων πόρων της PISA 2025 και τη σημερινή εγκύκλιο λειτουργίας των σχολείων.

Αυτός είναι και ο λόγος που το M24 χαρακτηρίζει το παρόν «Αποκλειστική Έρευνα» και όχι «αποκλειστική πληροφορία».

Η μεγάλη εικόνα: το σχολείο χρειάζεται τον σωστό άνθρωπο στη σωστή θέση

Η Ελλάδα μπορεί να ανακοινώνει σχεδόν 30.000 προσλήψεις σε μία μεγάλη πρώτη φάση και ταυτόχρονα να έχει διευθυντές που περιγράφουν ελλείψεις προσωπικού. Τα δύο δεν αλληλοαναιρούνται.

Μπορούν να συμβαίνουν ταυτόχρονα όταν υπάρχουν γεωγραφικές ανισορροπίες, εξειδικευμένες ανάγκες, κενές δεξαμενές υποψηφίων ή δυσκολίες στην κατανομή.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας δεν είναι λοιπόν το 143 μόνο του.

Είναι το 142.

Σχεδόν κάθε θέση της συγκεκριμένης πρώτης φάσης που δεν μπόρεσε να καλυφθεί λόγω έλλειψης υποψηφίου βρίσκεται στο πιο ευαίσθητο σημείο του σχολικού συστήματος: εκεί όπου ένα παιδί χρειάζεται ειδική ή εξειδικευμένη υποστήριξη.

Και τρεις ημέρες πριν ανοίξουν τα σχολεία, αυτό είναι ένα στοιχείο που αξίζει να μη χαθεί μέσα στον μεγάλο αριθμό των προσλήψεων.

Πρωτογενείς πηγές της έρευνας

• Υπουργείο Παιδείας – 23.020 προσλήψεις εκπαιδευτικών, 1/9/2026
• Υπουργείο Παιδείας – 6.786 προσλήψεις ΕΕΠ-ΕΒΠ, 1/9/2026
• OECD – PISA 2025 Results: Greece, 8/9/2026
• Υπουργείο Παιδείας – Ανακοίνωση αποτελεσμάτων PISA 2025, 8/9/2026
• Υπουργείο Παιδείας – Εγκύκλιος λειτουργίας Δημοτικών Σχολείων 2026-2027, 8/9/2026