Η Βενετία ετοιμάζεται να ξαναγίνει για δέκα ημέρες το κέντρο του παγκόσμιου κινηματογράφου. Από τις 2 έως τις 12 Σεπτεμβρίου, το 83ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου ανοίγει με ένα διαγωνιστικό πρόγραμμα 21 ταινιών, μεγάλα ονόματα μπροστά και πίσω από την κάμερα και μια κριτική επιτροπή με πρόεδρο τη Maggie Gyllenhaal.
Το line-up του 2026 δεν μοιάζει με φεστιβάλ που ποντάρει σε ένα ή δύο «μεγάλα» χαρτιά. Είναι ένα πρόγραμμα που απλώνεται από τον Danny Boyle και τον Hirokazu Kore-eda μέχρι τον Lee Chang-dong, τον Martin McDonagh, τον Nanni Moretti και τον Werner Herzog. Στους πρωταγωνιστές συναντά κανείς Robert Pattinson, Penélope Cruz, Javier Bardem, Alicia Vikander, Susan Sarandon, Jack O’Connell, Guy Pearce και Claire Foy.
Με άλλα λόγια, η Βενετία μπαίνει στον Σεπτέμβριο με το είδος της σύνθεσης που μπορεί να γεννήσει από σοβαρές συζητήσεις για τον Χρυσό Λέοντα μέχρι τις πρώτες μεγάλες οσκαρικές κουβέντες της σεζόν.
Η La Biennale επιβεβαιώνει ότι το φεστιβάλ θα διεξαχθεί στο Lido από τις 2 έως τις 12 Σεπτεμβρίου. Το διαγωνιστικό τμήμα Venezia 83 περιλαμβάνει έως 21 μεγάλου μήκους ταινίες σε παγκόσμια πρεμιέρα, ενώ η φετινή κριτική επιτροπή αποτελείται, πέρα από τη Gyllenhaal, από τους Kaouther Ben Hania, Daniel Blumberg, Francesco Casetti, Xavier Giannoli, Shahrbanoo Sadat και Johnnie To.
Η Maggie Gyllenhaal περνά από το κόκκινο χαλί στην καρέκλα του προέδρου
Η επιλογή της Maggie Gyllenhaal έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Δεν είναι απλώς μια αναγνωρίσιμη ηθοποιός που προσθέτει λάμψη στη διοργάνωση. Τα τελευταία χρόνια έχει μετακινηθεί όλο και περισσότερο προς τη σκηνοθεσία και τη δημιουργική πλευρά του σινεμά, κάτι που κάνει τον ρόλο της στην επιτροπή πιο ουσιαστικό.
Η παρουσία της δίνει και έναν τόνο στη φετινή διοργάνωση: το φεστιβάλ θέλει να συνομιλήσει με το μεγάλο διεθνές σινεμά, αλλά χωρίς να περιορίζεται μόνο στην «ασφαλή» λάμψη των σταρ.
Αυτό φαίνεται και από το ίδιο το πρόγραμμα. Δίπλα σε καθιερωμένους δημιουργούς υπάρχουν σκηνοθέτες που κάνουν την πρώτη τους εμφάνιση στο διαγωνιστικό της Βενετίας. Η επίσημη επιλογή περιλαμβάνει διαφορετικές κινηματογραφικές γλώσσες, χώρες και γενιές.
Ο Danny Boyle επιστρέφει με το «Ink»
Ανάμεσα στις ταινίες που ήδη τραβούν τα βλέμματα είναι το «Ink» του Danny Boyle. Στο καστ βρίσκονται οι Jack O’Connell, Guy Pearce και Claire Foy, ενώ το σενάριο υπογράφει ο James Graham.
Η παρουσία του Boyle από μόνη της αρκεί για να δημιουργήσει προσδοκίες. Είναι σκηνοθέτης που έχει περάσει από το Trainspotting μέχρι το Slumdog Millionaire, χωρίς να μένει ποτέ σε ένα μόνο ύφος. Στη Βενετία, το ερώτημα δεν θα είναι απλώς αν το νέο φιλμ είναι καλό, αλλά αν έχει εκείνο το βάρος που μπορεί να το βάλει νωρίς στη συζήτηση της σεζόν των βραβείων.
Η πρώτη επίσημη προβολή του «Ink» έχει προγραμματιστεί για τις 2 Σεπτεμβρίου στη Sala Grande, δηλαδή από την πρώτη κιόλας ημέρα η διοργάνωση βάζει στο τραπέζι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματά της.
Kore-eda και Lee Chang-dong: η Ασία στο κέντρο του διαγωνισμού
Το ασιατικό σινεμά έχει ισχυρή παρουσία. Ο Hirokazu Kore-eda έρχεται με το «Look Back», ενώ ο Lee Chang-dong συμμετέχει με το «Possible Love».
Και οι δύο δημιουργοί έχουν χτίσει καριέρες που δεν βασίζονται στον θόρυβο. Το σινεμά τους δουλεύει περισσότερο πάνω στους χαρακτήρες, στις οικογενειακές και κοινωνικές ρωγμές, στις μικρές λεπτομέρειες που αργότερα αποκτούν μεγαλύτερο βάρος.
Σε ένα φεστιβάλ γεμάτο stars, η παρουσία τους είναι υπενθύμιση ότι η Βενετία παραμένει πρώτα απ’ όλα κινηματογραφικό φεστιβάλ. Το κόκκινο χαλί μπορεί να φέρνει τις φωτογραφίες· οι ταινίες είναι αυτές που κρατούν τη συζήτηση ζωντανή μετά το τέλος της βραδιάς.
Martin McDonagh με Malkovich, Rockwell, Buscemi και Tom Waits
Από τις πιο «γεμάτες» υπογραφές της χρονιάς είναι το «Wild Horse Nine» του Martin McDonagh. Στο καστ βρίσκονται John Malkovich, Sam Rockwell, Steve Buscemi, Tom Waits και Parker Posey.
Ο McDonagh ξέρει να γράφει χαρακτήρες που μοιάζουν αστείοι και απειλητικοί σχεδόν την ίδια στιγμή. Αν το νέο φιλμ ακολουθεί έστω μέρος αυτής της γραμμής, είναι από εκείνα που μπορούν να προκαλέσουν έντονα διχασμένες αντιδράσεις — και τα φεστιβάλ συχνά ζουν ακριβώς από τέτοιες ταινίες.
Η Βενετία είναι άλλωστε ο χώρος όπου το «πολύ καλό» δεν είναι πάντα το πιο ενδιαφέρον. Μερικές φορές η ταινία που χωρίζει το κοινό στα δύο είναι εκείνη που μένει περισσότερο.
Robert Pattinson και Phoebe Bridgers στο «Primetime»
Μία από τις πιο απρόσμενες συνθέσεις του προγράμματος βρίσκεται στο «Primetime» του Lance Oppenheim. Στο καστ αναφέρονται Robert Pattinson, Merritt Wever, Skyler Gisondo και Phoebe Bridgers.
Η παρουσία του Pattinson διατηρεί πάντα ισχυρό διεθνές ενδιαφέρον, αλλά η συμμετοχή της Bridgers δίνει στο project ακόμη μία πολιτιστική γέφυρα ανάμεσα στο σινεμά και τη σύγχρονη μουσική σκηνή.
Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς αυτή την ταινία να γίνεται μία από τις πιο φωτογραφημένες και συζητημένες πρεμιέρες του φεστιβάλ, ακόμη πριν προκύψει η τελική κριτική αποτίμηση.
Penélope Cruz και Javier Bardem μαζί στο «Bunker»
Το «Bunker» του Florian Zeller φέρνει μαζί τους Penélope Cruz και Javier Bardem, με Stephen Graham, Paul Dano και Patrick Schwarzenegger επίσης στο καστ.
Η Cruz και ο Bardem έχουν υπάρξει πολλές φορές στο επίκεντρο μεγάλων φεστιβάλ, αλλά κάθε κοινή τους παρουσία δημιουργεί έξτρα ενδιαφέρον. Ο Zeller, από την πλευρά του, έχει δείξει ότι τον ενδιαφέρει έντονα η ψυχολογία των χαρακτήρων και η αίσθηση εγκλωβισμού — στοιχεία που μπορούν να κάνουν έναν τίτλο όπως «Bunker» πολύ περισσότερο από μια απλή star vehicle.
Είναι από τις ταινίες που πριν ακόμη προβληθούν μοιάζουν κατασκευασμένες για να βρεθούν στην καρδιά της συζήτησης.
Nanni Moretti, Herzog και μια Βενετία χωρίς μία μόνο κατεύθυνση
Ο Nanni Moretti επιστρέφει με το «Succederà questa notte», με Louis Garrel και Jasmine Trinca, ενώ ο Werner Herzog βρίσκεται στο διαγωνιστικό με το «Bucking Fastard», όπου εμφανίζονται Kate Mara, Rooney Mara, Orlando Bloom και Domhnall Gleeson.
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του φετινού line-up: δεν υπάρχει μία αισθητική γραμμή που να ενώνει τα πάντα. Και αυτό είναι καλό.
Η Βενετία δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι έχει μία άποψη για το πώς «πρέπει» να είναι το σινεμά του 2026. Η δύναμή της βρίσκεται ακριβώς στο αντίθετο — στο ότι μπορεί να βάλει στην ίδια συζήτηση auteurs, μεγάλα studio names, πολιτικό ντοκιμαντέρ, ασιατικό σινεμά και ευρωπαϊκό δράμα.
Το «NAZA» μπήκε τελευταίο και άλλαξε τον τόνο του διαγωνισμού
Στις 24 Αυγούστου προστέθηκε στο διαγωνιστικό το «NAZA», νέο ντοκιμαντέρ των Yuval Abraham και Rachel Szor, δύο από τους δημιουργούς του βραβευμένου με Όσκαρ No Other Land. Η παραγωγή συνδέεται με τον Guardian, ενώ executive producer είναι ο Jonathan Glazer.
Η προσθήκη αυτή δίνει στο διαγωνιστικό και σαφή πολιτική αιχμή. Η Βενετία δεν θα είναι μόνο ένα φεστιβάλ stars και κινηματογραφικής αισθητικής· θα φιλοξενήσει και έργα που ακουμπούν άμεσα στα πιο δύσκολα γεγονότα της εποχής.
Το «NAZA» έχει προγραμματιστεί να προβληθεί στις 10 Σεπτεμβρίου στη Sala Grande.
George Clooney και Ellen Burstyn με Χρυσό Λέοντα καριέρας
Η διοργάνωση του 2026 έχει και δύο πολύ ισχυρά πρόσωπα εκτός διαγωνισμού: George Clooney και Ellen Burstyn θα τιμηθούν με Χρυσούς Λέοντες για το σύνολο της καριέρας τους.
Το φεστιβάλ έχει επίσης ανακοινώσει masterclasses με Clooney, Burstyn, Chloé Zhao, Luc Besson και Luca Guadagnino μεταξύ 3 και 9 Σεπτεμβρίου.
Αυτό δίνει στη φετινή διοργάνωση κάτι περισσότερο από ένα απλό πρόγραμμα πρεμιερών. Δημιουργεί ένα σύνολο γεγονότων όπου το παρόν του κινηματογράφου συνομιλεί με πρόσωπα που έχουν ήδη γράψει μεγάλο μέρος της πρόσφατης ιστορίας του.
Γιατί η Βενετία μετρά τόσο πολύ πριν από τα Όσκαρ
Η Βενετία βρίσκεται ημερολογιακά σε ιδανικό σημείο. Ανοίγει όταν το καλοκαίρι τελειώνει και η βιομηχανία αρχίζει να κοιτάζει προς τη σεζόν των βραβείων.
Μια πολύ δυνατή πρεμιέρα στο Lido μπορεί να δημιουργήσει αφήγημα μέσα σε μία νύχτα. Μια αδύναμη υποδοχή μπορεί αντίστοιχα να κόψει τη φόρα ενός project που μέχρι τότε παρουσιαζόταν ως «σίγουρο».
Γι’ αυτό η πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου παρακολουθείται τόσο στενά από κινηματογραφικά μέσα, studios, διανομείς και κοινό. Δεν αποφασίζονται στη Βενετία τα Όσκαρ. Συχνά, όμως, εκεί αρχίζει η κουβέντα.
Το 2026 αυτή η κουβέντα έχει ήδη πολλούς πιθανούς πρωταγωνιστές. Και πριν καν ανοίξει η αυλαία, το φεστιβάλ έχει πετύχει το πρώτο του ζητούμενο: να μας κάνει να θέλουμε να δούμε τι θα συμβεί.
Πηγές
La Biennale di Venezia — 83rd Venice International Film Festival, 2–12 Σεπτεμβρίου 2026
La Biennale di Venezia — Venezia 83 Competition, πλήρης διαγωνιστική επιλογή
La Biennale di Venezia — Η διεθνής κριτική επιτροπή με πρόεδρο τη Maggie Gyllenhaal
La Biennale di Venezia — Η προσθήκη του NAZA στο διαγωνιστικό, 24 Αυγούστου 2026
Κεντρική φωτογραφία — Maximilian Bühn / Wikimedia Commons — CC BY-SA 4.0