Το ChatGPT περνά από σήμερα σε ένα πολύ αυστηρότερο ευρωπαϊκό καθεστώς εποπτείας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το χαρακτήρισε επίσημα Very Large Online Search Engine — VLOSE — στο πλαίσιο του Digital Services Act, μαζί με την ένταξη των Reddit και Roblox στην αντίστοιχη κατηγορία των πολύ μεγάλων online πλατφορμών.
Η απόφαση δεν σημαίνει ότι το ChatGPT απαγορεύεται, ότι περιορίζεται η πρόσβαση των χρηστών ή ότι αλλάζει άμεσα ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται στην Ελλάδα. Σημαίνει όμως ότι η υπηρεσία θεωρείται πλέον αρκετά μεγάλη ώστε να υπάγεται στις αυστηρότερες υποχρεώσεις του ευρωπαϊκού DSA.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ChatGPT έχει δηλώσει ότι φτάνει τουλάχιστον τα 45 εκατομμύρια μέσους μηνιαίους χρήστες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το όριο που ενεργοποιεί την ειδική κατηγορία για τις μεγαλύτερες online υπηρεσίες.
Τι αποφάσισε ακριβώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Στις 31 Αυγούστου 2026 η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι το ChatGPT χαρακτηρίζεται πλέον ως Very Large Online Search Engine στο πλαίσιο του Digital Services Act.
Η απόφαση έχει συγκεκριμένη νομική συνέπεια: η υπηρεσία έχει τέσσερις μήνες για να συμμορφωθεί με το πρόσθετο πακέτο υποχρεώσεων που ισχύει για τις μεγαλύτερες ψηφιακές υπηρεσίες στην Ευρώπη.
Η προθεσμία φτάνει έως τον Ιανουάριο του 2027.
Μαζί με το ChatGPT, η Επιτροπή χαρακτήρισε το Reddit και το Roblox ως Very Large Online Platforms, επειδή και αυτές οι υπηρεσίες ξεπερνούν το ίδιο ευρωπαϊκό όριο χρηστών.
Γιατί το όριο των 45 εκατομμυρίων χρηστών είναι τόσο σημαντικό
Ο Digital Services Act χωρίζει τις online υπηρεσίες ανάλογα με το μέγεθος και την επιρροή τους.
Όταν μια πλατφόρμα ή μηχανή αναζήτησης ξεπεράσει τους 45 εκατομμύρια μέσους μηνιαίους χρήστες στην ΕΕ, θεωρείται ότι μπορεί να επηρεάζει σε μεγάλη κλίμακα την ενημέρωση, την ασφάλεια, τα δικαιώματα των πολιτών και τη δημόσια συζήτηση.
Για αυτό και οι μεγαλύτερες υπηρεσίες δεν έχουν μόνο τις βασικές υποχρεώσεις του DSA. Πρέπει να κάνουν επιπλέον αξιολογήσεις κινδύνου, να διαθέτουν περισσότερη διαφάνεια και να εφαρμόζουν μέτρα για τον περιορισμό συστημικών κινδύνων.
Τι πρέπει πλέον να κάνει το ChatGPT
Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι υπηρεσίες που χαρακτηρίζονται VLOP ή VLOSE πρέπει μεταξύ άλλων να εντοπίζουν και να αξιολογούν κινδύνους που μπορεί να προκύπτουν από τον τρόπο λειτουργίας τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ειδικά κινδύνους που σχετίζονται με:
- τη διάδοση παράνομου περιεχομένου,
- την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων,
- την ελευθερία της έκφρασης και την πολυφωνία,
- τη δημόσια ασφάλεια,
- τις εκλογικές διαδικασίες,
- την προστασία των ανηλίκων,
- τη σωματική και ψυχική ευημερία των χρηστών.
Οι υπηρεσίες πρέπει στη συνέχεια να λαμβάνουν μέτρα για να περιορίζουν τους κινδύνους που εντοπίζουν και να μπορούν να αποδεικνύουν στις ευρωπαϊκές αρχές τι έχουν κάνει.
Τι αλλάζει για τον απλό χρήστη στην Ελλάδα
Σήμερα, πρακτικά, τίποτα από την πλευρά της πρόσβασης.
Η απόφαση δεν σημαίνει ότι ένας χρήστης στην Ελλάδα πρέπει να κάνει νέα εγγραφή, να πληρώσει κάτι επιπλέον ή ότι χάνει λειτουργίες του ChatGPT.
Οι αλλαγές αφορούν κυρίως τις υποχρεώσεις της υπηρεσίας απέναντι στις ευρωπαϊκές αρχές και στους χρήστες.
Με την πάροδο του χρόνου, ο χρήστης μπορεί να δει περισσότερες πληροφορίες για τον τρόπο λειτουργίας της υπηρεσίας, μεγαλύτερη διαφάνεια σε ορισμένες διαδικασίες και πρόσθετα μέτρα προστασίας σε τομείς που η ΕΕ θεωρεί υψηλού κινδύνου.
Το ChatGPT δεν «απαγορεύεται» στην Ευρώπη
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό σημείο επειδή τέτοιες αποφάσεις συχνά δημιουργούν παραπλανητικούς τίτλους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ανακοίνωσε απαγόρευση του ChatGPT.
Ο χαρακτηρισμός VLOSE είναι κατηγορία εποπτείας. Η Κομισιόν θεωρεί ότι λόγω του αριθμού χρηστών και της επίδρασης της υπηρεσίας πρέπει να υπάγεται στις αυστηρότερες απαιτήσεις του DSA.
Άρα ο σωστός τρόπος να διαβαστεί η είδηση είναι «περισσότερη ευρωπαϊκή εποπτεία», όχι «μπλοκάρισμα».
DSA και AI Act δεν είναι το ίδιο πράγμα
Εδώ υπάρχει άλλη μία συχνή παρεξήγηση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει διαφορετικά νομοθετικά εργαλεία για την ψηφιακή οικονομία.
Ο Digital Services Act αφορά κυρίως τον τρόπο λειτουργίας των online υπηρεσιών, τις ευθύνες των μεγάλων πλατφορμών, την ασφάλεια των χρηστών και τους συστημικούς κινδύνους.
Ο AI Act είναι διαφορετικό κανονιστικό πλαίσιο και επικεντρώνεται στην τεχνητή νοημοσύνη, τα μοντέλα και τις εφαρμογές AI, με υποχρεώσεις που εξαρτώνται από τον τύπο και τον κίνδυνο κάθε συστήματος.
Το ChatGPT μπορεί επομένως να επηρεάζεται από περισσότερα του ενός ευρωπαϊκά νομοθετήματα, αλλά η σημερινή είδηση αφορά συγκεκριμένα τον DSA.
Γιατί η ΕΕ αντιμετωπίζει πλέον το ChatGPT σαν υπηρεσία τεράστιας επιρροής
Όταν το ChatGPT εμφανίστηκε στο ευρύ κοινό, αντιμετωπιζόταν κυρίως ως εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που μπορούσε να απαντά ερωτήσεις και να δημιουργεί κείμενα.
Σήμερα η χρήση του είναι πολύ ευρύτερη.
Εκατομμύρια άνθρωποι το χρησιμοποιούν για αναζήτηση πληροφοριών, εργασία, σπουδές, προγραμματισμό, ιδέες, σύνοψη κειμένων και καθημερινές αποφάσεις.
Η μετάβαση αυτή εξηγεί γιατί η Κομισιόν το εντάσσει στην κατηγορία των πολύ μεγάλων online search engines: η υπηρεσία δεν είναι πλέον ένα μικρό εξειδικευμένο εργαλείο, αλλά ένα ψηφιακό περιβάλλον με μαζική χρήση.
Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται κεντρικό κομμάτι της οικονομίας
Η νέα ευρωπαϊκή εποπτεία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η AI έχει ήδη εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς και τεχνολογικούς παράγοντες παγκοσμίως.
Το M24 έχει αναλύσει ήδη πώς οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, τα data centers και τους ημιαγωγούς έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα βασικά αντίβαρα της παγκόσμιας οικονομίας μέσα σε ένα περιβάλλον υψηλού ενεργειακού κόστους και γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Η ρύθμιση της AI δεν αφορά λοιπόν μόνο τεχνολογικά ζητήματα. Αφορά οικονομία, ανταγωνισμό, εκπαίδευση, εργασία, ενημέρωση και την καθημερινή ζωή εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
Τι σημαίνει η αυστηρότερη εποπτεία για δεδομένα και ιδιωτικότητα
Ο DSA δεν είναι ο βασικός ευρωπαϊκός νόμος για τα προσωπικά δεδομένα — αυτόν τον ρόλο έχει κυρίως ο GDPR — αλλά ενισχύει την απαίτηση για διαφάνεια και λογοδοσία των μεγαλύτερων online υπηρεσιών.
Για κάθε χρήστη τεχνολογικών υπηρεσιών παραμένει σημαντικό να γνωρίζει ότι τα δεδομένα που δίνει σε μια πλατφόρμα πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή.
Το M24 εξηγεί και στη δική του πολιτική απορρήτου πώς λειτουργούν cookies, υπηρεσίες τρίτων και δεδομένα περιήγησης σε ένα σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον.
Ποιος θα ελέγχει τη συμμόρφωση
Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες και τις πολύ μεγάλες μηχανές αναζήτησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή και επιβολή των πρόσθετων υποχρεώσεων του DSA.
Παράλληλα, οι εθνικοί Digital Services Coordinators συνεργάζονται με την Επιτροπή για την εφαρμογή του κανονισμού στα κράτη-μέλη.
Αυτό σημαίνει ότι η συμμόρφωση δεν βασίζεται μόνο σε αυτορρύθμιση. Οι μεγαλύτερες υπηρεσίες πρέπει να είναι σε θέση να δείξουν στις αρχές πώς αξιολογούν και περιορίζουν τους συστημικούς κινδύνους τους.
Γιατί η προστασία ανηλίκων βρίσκεται ψηλά στη λίστα
Η προστασία των ανηλίκων είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες του DSA.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι οι πολύ μεγάλες υπηρεσίες πρέπει να εξετάζουν ειδικά τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις σε παιδιά και νέους και να εφαρμόζουν μέτρα που μειώνουν τους κινδύνους.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται περισσότερο στην εκπαίδευση, στην αναζήτηση πληροφοριών και στην προσωπική επικοινωνία.
Τι θα γίνει έως τον Ιανουάριο του 2027
Η επίσημη ευρωπαϊκή απόφαση δίνει στο ChatGPT τέσσερις μήνες για να συμμορφωθεί με τις πρόσθετες υποχρεώσεις που ενεργοποιεί ο χαρακτηρισμός VLOSE.
Άρα το επόμενο σημαντικό ορόσημο είναι ο Ιανουάριος του 2027.
Μέχρι τότε η υπηρεσία θα πρέπει να έχει προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του DSA που ισχύουν για τις μεγαλύτερες online υπηρεσίες της Ευρώπης.
Η Κομισιόν θα έχει επίσης τη δυνατότητα να ελέγχει αν οι απαιτήσεις εφαρμόζονται σωστά.
Το νέο τοπίο για τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες
Το ChatGPT δεν είναι η μόνη υπηρεσία που βρίσκεται στο επίκεντρο.
Η ίδια απόφαση αφορά Reddit και Roblox, ενώ ήδη δεκάδες τεράστιες ψηφιακές πλατφόρμες λειτουργούν υπό το αυστηρότερο καθεστώς του DSA.
Η λογική της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ότι όσο μεγαλώνει η ψηφιακή επιρροή μιας υπηρεσίας, τόσο αυξάνεται και η ευθύνη της απέναντι στην κοινωνία.
Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο σε μια εποχή όπου οι πολίτες χρησιμοποιούν πλατφόρμες και AI όχι μόνο για ψυχαγωγία αλλά και για ενημέρωση, εκπαίδευση και λήψη αποφάσεων.
Το συμπέρασμα για τους χρήστες
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί ορόσημο για το ChatGPT στην Ευρώπη.
Δεν αλλάζει σήμερα την καθημερινή χρήση του εργαλείου. Δεν είναι απαγόρευση και δεν σημαίνει ότι η υπηρεσία αποχωρεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αλλά αλλάζει σημαντικά το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί.
Από τη στιγμή που το ChatGPT ξεπέρασε το όριο των 45 εκατομμυρίων μηνιαίων χρηστών στην ΕΕ, αντιμετωπίζεται πλέον από την Κομισιόν ως υπηρεσία με τόσο μεγάλη κοινωνική επιρροή ώστε να απαιτείται αυξημένη εποπτεία.
Με απλά λόγια: όσο περισσότερο το ChatGPT γίνεται μέρος της καθημερινότητας, τόσο περισσότερο η Ευρώπη ζητά να γνωρίζει πώς λειτουργεί, ποιους κινδύνους δημιουργεί και τι κάνει για να τους περιορίσει.
Πηγές
European Commission – Digital Services Act
European Commission – Very Large Online Platforms and Search Engines
ERT News – ΕΕ: Αυστηροποιείται το ρυθμιστικό πλαίσιο για το ChatGPT