Η είσοδος της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στον Great Sea Interconnector και η συμφωνία για νέες έρευνες βυθού δίνουν στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου μια νέα ευκαιρία. Η πολιτική επιτυχία, όμως, θα αποδειχθεί μόνο με σαφές χρονοδιάγραμμα και πραγματική πρόοδο στη θάλασσα.
Γνώμη του ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΚΡΙΤΑ | Μ24Mosaiko24
Υπάρχουν έργα που ξεπερνούν έναν εκλογικό κύκλο και γι’ αυτό απαιτούν σταθερή πολιτική βούληση. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου είναι ένα τέτοιο έργο. Δεν αφορά μόνο ένα καλώδιο στον βυθό. Αφορά την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου και τη δυνατότητα μεγαλύτερης αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Μια αμφίδρομη ηλεκτρική σύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα μπορεί να προσφέρει στην Κύπρο περισσότερες επιλογές τροφοδοσίας και να διευκολύνει την απορρόφηση καθαρής ενέργειας όταν η τοπική παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση. Για την Ελλάδα, το έργο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική διασυνδέσεων που αναβαθμίζει τη γεωπολιτική και ενεργειακή θέση της χώρας. Η επιτυχής ολοκλήρωση της διασύνδεσης Αττικής–Κρήτης έχει ήδη αποδείξει ότι ο ΑΔΜΗΕ διαθέτει εμπειρία σε τεχνικά σύνθετα υποθαλάσσια έργα.
Μια συμφωνία που ενισχύει το έργο
Η συμφωνία που υπογράφηκε παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη φέρνει τη γαλλική Meridiam στη θέση του πλειοψηφικού μετόχου της εταιρείας Great Sea Interconnector. Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός εταίρος και διατηρεί την τεχνική καθοδήγηση της κατασκευής και τη μελλοντική λειτουργία της διασύνδεσης. Ταυτόχρονα, η τριμερής συμφωνία ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans προβλέπει τις αναγκαίες θαλάσσιες έρευνες βυθού.
Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η κυβέρνηση κατάφερε να προσελκύσει έναν μακροπρόθεσμο ευρωπαϊκό επενδυτή και να ενισχύσει την κεφαλαιακή βάση ενός έργου που είχε βρεθεί αντιμέτωπο με καθυστερήσεις και αβεβαιότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το αντιμετωπίζει ως κρίσιμη ενεργειακή υποδομή και έχει συνδέσει τον Great Sea Interconnector με χρηματοδότηση περίπου 658 εκατ. ευρώ μέσω του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη».
Η ευρωπαϊκή διάσταση δεν είναι διακοσμητική. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες δίνουν έμφαση στην ανθεκτικότητα των δικτύων και στην προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών, η διασύνδεση μπορεί να γίνει μέρος ενός ασφαλέστερου ενεργειακού χάρτη. Ταυτόχρονα, η παρουσία γαλλικών κεφαλαίων και τεχνογνωσίας προσθέτει πολιτικό βάρος, χωρίς αυτό να αναιρεί την ανάγκη στενής συνεργασίας Αθήνας και Λευκωσίας.
Υπάρχει και μια ουσιαστική οικονομική πλευρά. Η πρόσβαση μιας απομονωμένης αγοράς σε ένα μεγαλύτερο ηλεκτρικό σύστημα μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να περιορίσει την εξάρτηση από ακριβά εισαγόμενα καύσιμα. Δεν σημαίνει ότι οι λογαριασμοί θα μειωθούν αυτόματα: αυτό θα εξαρτηθεί από το τελικό κόστος, τους ρυθμιστικούς κανόνες και τον τρόπο αξιοποίησης της διασύνδεσης. Σημαίνει, όμως, ότι δημιουργείται η υποδομή πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί μια πιο ανθεκτική και καθαρή ενεργειακή πολιτική.
Οι υπογραφές πρέπει να γίνουν έργο
Ο Πρωθυπουργός έχει δίκιο να παρουσιάζει τη διασύνδεση ως έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο και ολόκληρη την Ευρώπη. Η συμμετοχή της Meridiam μοιράζει καλύτερα τον χρηματοδοτικό κίνδυνο και προσθέτει διεθνή εμπειρία. Δεν εξαφανίζει, όμως, τις τεχνικές, ρυθμιστικές και γεωπολιτικές δυσκολίες. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε καταγράψει καθυστερήσεις, ενώ δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη πλήρες και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για όλες τις επόμενες εργασίες.
Η σοβαρή πολιτική στάση είναι να αναγνωρίζουμε την πρόοδο χωρίς να προεξοφλούμε το αποτέλεσμα. Από εδώ και πέρα χρειάζονται ολοκλήρωση των ερευνών, συνεννόηση με την Κυπριακή Δημοκρατία, καθαρές ρυθμιστικές αποφάσεις και διαφάνεια για το κόστος. Αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης οδηγήσει το έργο από τις υπογραφές στην κατασκευή, η Ελλάδα θα έχει πετύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια επενδυτική συμφωνία: θα έχει ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακού πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή.
