Η Ελλάδα μεγαλώνει στους αριθμούς, αλλά μικραίνει στην καθημερινότητα – Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της ΔΕΘ

Υπάρχει μια φράση που ακούγεται όλο και συχνότερα στην Ελλάδα: «Μας λένε ότι η οικονομία πηγαίνει καλύτερα, αλλά εγώ γιατί δεν το νιώθω;»

Δεν είναι λαϊκισμός να ακούσεις αυτή την ερώτηση. Είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό και κοινωνικό ερώτημα της εποχής μας. Γιατί μια χώρα μπορεί να βελτιώνει τους μακροοικονομικούς δείκτες της και ταυτόχρονα ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας να ζει με μόνιμη αίσθηση οικονομικής στενότητας.

Και εδώ, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται το πραγματικό στοίχημα της φετινής ΔΕΘ.

Η Ελλάδα έχει δύο οικονομίες

Υπάρχει η οικονομία των αριθμών: ανάπτυξη, επενδύσεις, τουριστικά έσοδα, δημοσιονομική σταθερότητα, αναβαθμίσεις. Και υπάρχει η οικονομία της κουζίνας: ενοίκιο, λογαριασμός ρεύματος, σακούλες από το σούπερ μάρκετ, καύσιμα και μια οικογένεια που προσπαθεί να αποφασίσει ποια δαπάνη θα μεταφέρει στον επόμενο μήνα.

Οι δύο αυτές πραγματικότητες δεν αλληλοαναιρούνται. Μπορούν να είναι αληθινές ταυτόχρονα. Το πολιτικό λάθος είναι να απαιτείς από τον πολίτη να αισθανθεί ευημερία μόνο και μόνο επειδή ένα γράφημα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Το στεγαστικό είναι η πιο καθαρή απόδειξη

Η Eurostat καταγράφει ότι στην Ελλάδα τα νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο το 36% του διαθέσιμου εισοδήματος για στέγαση – το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις πόλεις, το 29% του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά όπου το κόστος στέγασης ξεπερνά το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Στην ύπαιθρο το αντίστοιχο ποσοστό είναι 28%.

Ακόμη πιο σκληρό είναι ένα άλλο στοιχείο: το 43% ζει σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε στεγαστικό, ενοίκιο ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Είναι το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Και τα ενοίκια δεν σταμάτησαν να πιέζουν. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αυξήθηκαν στην Ελλάδα κατά 5% σε σχέση με τον μέσο όρο του 2025 – μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην Ένωση.

Αυτό αλλάζει τον τρόπο που ζει μια γενιά

Όταν ένα σπίτι απορροφά τόσο μεγάλο μέρος του εισοδήματος, όλα τα υπόλοιπα μικραίνουν. Μικραίνει η αποταμίευση. Μικραίνουν οι διακοπές. Καθυστερεί η ανεξαρτητοποίηση. Καθυστερεί η απόφαση για οικογένεια. Μειώνεται η δυνατότητα να αλλάξεις δουλειά επειδή δεν αντέχεις ένα διάστημα χωρίς εισόδημα.

Η στεγαστική κρίση δεν είναι μόνο κοινωνική πολιτική. Είναι δημογραφική, εργασιακή και αναπτυξιακή πολιτική.

Η ακρίβεια δεν είναι πια ένα έκτακτο επεισόδιο

Σε έρευνα της Pulse, το 89% των πολιτών χαρακτήριζε την ακρίβεια ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα. Αυτό έχει τεράστια σημασία. Δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι πια αν ο γενικός πληθωρισμός είναι 2%, 3% ή 4%. Οι αυξήσεις που προηγήθηκαν έχουν ήδη ενσωματωθεί στο επίπεδο των τιμών.

Αν ένα προϊόν ανέβηκε από 2 ευρώ στα 3, το γεγονός ότι φέτος αυξάνεται πιο αργά δεν σημαίνει ότι ξαναγίνεται 2 ευρώ. Αυτή η διαφορά ανάμεσα στον πληθωρισμό και στο επίπεδο τιμών είναι ίσως η μεγαλύτερη παρεξήγηση της δημόσιας συζήτησης.

Η ΔΕΘ δεν πρέπει να γίνει λοταρία παροχών

Κάθε Σεπτέμβριο η πολιτική συζήτηση κινδυνεύει να μετατραπεί σε πίνακα: πόσα δισεκατομμύρια, πόσες φοροελαφρύνσεις, πόσα επιδόματα. Δεν λέω ότι οι ενισχύσεις δεν χρειάζονται. Σε πολλές περιπτώσεις είναι απαραίτητες.

Αλλά αν το μόνο που κάνουμε είναι να επιστρέφουμε στον πολίτη ένα μικρό μέρος από το κόστος μιας καθημερινότητας που συνεχίζει να ακριβαίνει, δεν έχουμε λύσει το πρόβλημα. Το έχουμε απλώς κάνει λίγο πιο υποφερτό.

Τέσσερις στόχοι που θα ήθελα να ακούσω

Πρώτον, πραγματική αύξηση καθαρού εισοδήματος. Όχι μόνο ονομαστικοί μισθοί, αλλά τι μένει μετά φόρους και βασικές δαπάνες.

Δεύτερον, έκρηξη προσφοράς κατοικιών. Κλειστά σπίτια, ανακαινίσεις, κοινωνική κατοικία, φοιτητικές εστίες, γρηγορότερη οικοδομική δραστηριότητα και κανόνες για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις εκεί όπου η πίεση είναι ακραία.

Τρίτον, παραγωγικότητα που περνά στον μισθό. Μια οικονομία χαμηλών αμοιβών δεν γίνεται ευρωπαϊκή μόνο επειδή προσελκύει επενδύσεις. Γίνεται ευρωπαϊκή όταν οι επενδύσεις αυξάνουν την αξία της εργασίας.

Τέταρτον, κράτος που δεν κοστίζει χρόνο. Η καθυστέρηση σε μια άδεια, σε ένα δικαστήριο, σε ένα νοσοκομείο ή σε μια δημόσια υπηρεσία είναι επίσης οικονομικό κόστος – απλώς δεν εμφανίζεται στο ράφι του σούπερ μάρκετ.

Η ανάπτυξη πρέπει να γίνει αίσθηση ασφάλειας

Ο πολίτης δεν ζητά να γίνει πλούσιος από μια κυβερνητική εξαγγελία. Ζητά να ξέρει ότι αν χαλάσει το αυτοκίνητο, δεν θα τιναχτεί ο οικογενειακός προϋπολογισμός στον αέρα. Ότι το παιδί του θα μπορεί να νοικιάσει ένα μικρό σπίτι. Ότι μια ασθένεια δεν θα μετατραπεί σε διοικητικό μαραθώνιο. Ότι μετά από χρόνια δουλειάς θα μπορεί να βάλει κάτι στην άκρη.

Αυτή είναι η έννοια της οικονομικής ασφάλειας. Και χωρίς αυτήν, οι καλοί δείκτες παραμένουν μακρινοί.

Το πραγματικό πολιτικό στοίχημα

Η κυβέρνηση θα πάει στη ΔΕΘ μιλώντας για το 2030 και ζητώντας νέα εμπιστοσύνη. Η αντιπολίτευση θα προσπαθήσει να αποδείξει ότι υπάρχει άλλος δρόμος. Κατά τη γνώμη μου, ο νικητής αυτής της συζήτησης δεν θα είναι εκείνος που θα υποσχεθεί τα περισσότερα.

Θα είναι εκείνος που θα εξηγήσει πειστικά πώς η Ελλάδα των καλών αριθμών θα γίνει Ελλάδα της καλύτερης ζωής.

Γιατί στο τέλος οι κοινωνίες δεν ψηφίζουν ΑΕΠ. Ψηφίζουν ασφάλεια, προοπτική, αξιοπρέπεια και την αίσθηση ότι η προσπάθειά τους έχει αποτέλεσμα.

Και αν υπάρχει μία πρόταση που θα ήθελα να κρατήσει η πολιτική τάξη πριν ανέβει στη Θεσσαλονίκη, είναι αυτή: μην ζητάτε από τον πολίτη να χειροκροτήσει την ανάπτυξη. Κάντε τον να τη νιώσει.