Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Αττική καθώς η φετινή κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες των τελευταίων ετών. Τα τελευταία επίσημα στοιχεία ανεβάζουν τον αριθμό των εγχώριων κρουσμάτων στα 232, τους θανάτους στους 19 και τους νοσηλευόμενους στους 73, την ώρα που οι αρμόδιες αρχές εντείνουν τους ψεκασμούς και προειδοποιούν ότι η κορύφωση των περιστατικών ενδέχεται να μην έχει ακόμη περάσει.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στα τέλη Αυγούστου προκαλεί έντονη ανησυχία, όχι μόνο επειδή ο συνολικός αριθμός των καταγεγραμμένων περιστατικών αυξάνεται, αλλά και επειδή μεγάλο μέρος των σοβαρών λοιμώξεων εντοπίζεται στην Αττική. Οι υγειονομικές αρχές έχουν ήδη περάσει σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενώ οι παρεμβάσεις καταπολέμησης κουνουπιών επεκτείνονται σε δήμους όπου έχουν καταγραφεί ανθρώπινα κρούσματα ή αυξημένοι πληθυσμοί κουνουπιών.
Σύμφωνα με τα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα, μέσα σε μία μόλις εβδομάδα καταγράφηκαν 75 νέα εγχώρια κρούσματα. Από την αρχή της περιόδου μετάδοσης του 2026 έως το πρωί της 26ης Αυγούστου είχαν δηλωθεί συνολικά 232 περιστατικά λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Από αυτά, τα 165 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση, ενώ τα υπόλοιπα 67 είχαν ηπιότερη κλινική εικόνα ή δεν παρουσίασαν νευρολογικές εκδηλώσεις.
19 θάνατοι και 26 ασθενείς σε ΜΕΘ
Ιδιαίτερα βαρύς είναι πλέον και ο απολογισμός των ανθρώπινων απωλειών. Οι θάνατοι έχουν φτάσει τους 19, με τους ασθενείς που κατέληξαν να ανήκουν στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Η σοβαρότητα της επιδημιολογικής εικόνας αποτυπώνεται και στις νοσηλείες: 73 ασθενείς βρίσκονται σε νοσοκομεία, από τους οποίους οι 26 νοσηλεύονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και ένας σε Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι, παρότι η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται από τον ιό μπορεί να μην εμφανίσει συμπτώματα ή να περάσει μια ήπια νόσο, ένα μικρό ποσοστό μπορεί να εμφανίσει σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές. Ο κίνδυνος είναι αυξημένος κυρίως για ηλικιωμένους, άτομα με ανοσοκαταστολή και ασθενείς με σοβαρά χρόνια νοσήματα.
Η Αττική στο επίκεντρο της έξαρσης
Η Αττική εμφανίζει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση κρουσμάτων στη χώρα. Το γεγονός ότι η μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή της Ελλάδας βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής έξαρσης αλλάζει τα δεδομένα, καθώς οι πυκνοκατοικημένες περιοχές, οι αστικοί χώροι πρασίνου, τα σημεία με στάσιμα νερά και οι αυξημένες θερμοκρασίες δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να ευνοήσουν την αναπαραγωγή κουνουπιών.
Οι παρεμβάσεις έχουν ενταθεί σε περιοχές όπου οι υπηρεσίες θεωρούν ότι υπάρχει αυξημένος επιδημιολογικός κίνδυνος. Κλιμάκια της Περιφέρειας Αττικής και των δήμων πραγματοποιούν στοχευμένους ψεκασμούς, ελέγχους σε εστίες στάσιμων υδάτων και εφαρμογές προνυμφοκτονίας σε χώρους όπου αναπτύσσονται κουνούπια.
Το πρωί της Πέμπτης 27 Αυγούστου συνεργεία βρέθηκαν και σε σημεία της Αγίας Παρασκευής, ενώ αντίστοιχες δράσεις συνεχίζονται σε αρκετές ακόμη περιοχές του Λεκανοπεδίου. Παράλληλα έχει ανακοινωθεί μεγάλης κλίμακας έκτακτος επίγειος ψεκασμός στην Ανατολική Αττική, σε έκταση άνω των 10.000 στρεμμάτων, με στόχο να μειωθούν οι πληθυσμοί κουνουπιών σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Γιατί η φετινή εικόνα θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρή
Ο ΕΟΔΥ έχει ήδη επισημάνει ότι κατά την περίοδο μετάδοσης του 2026 καταγράφεται πάρα πολύ έντονη κυκλοφορία του ιού σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας. Ο αριθμός των κρουσμάτων έχει ξεπεράσει αισθητά τους αντίστοιχους αριθμούς προηγούμενων ετών για την ίδια χρονική περίοδο, γεγονός που έχει οδηγήσει σε ενισχυμένη επιτήρηση και συνεχείς συστάσεις προς τους πολίτες.
Η ανησυχία ενισχύεται από το γεγονός ότι η πραγματική κυκλοφορία του ιού στον πληθυσμό είναι πάντοτε μεγαλύτερη από τον αριθμό των επιβεβαιωμένων περιστατικών. Πολλοί άνθρωποι που μολύνονται δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα και επομένως δεν εξετάζονται ούτε καταγράφονται. Αυτό σημαίνει ότι τα επίσημα κρούσματα αποτελούν μόνο το ορατό μέρος μιας πολύ ευρύτερης μετάδοσης.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι όσο περισσότερος ιός κυκλοφορεί μεταξύ πτηνών και κουνουπιών, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να υπάρξουν νέες ανθρώπινες λοιμώξεις. Για αυτό και οι ειδικοί επιμένουν ότι η καταπολέμηση των κουνουπιών δεν είναι απλώς θέμα ενόχλησης ή καθημερινής άνεσης, αλλά ουσιαστικό μέτρο δημόσιας υγείας.
Η κορύφωση μπορεί να έρθει τις επόμενες εβδομάδες
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο για τις επόμενες ημέρες είναι ότι οι υγειονομικές αρχές δεν θεωρούν πως η φετινή έξαρση έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι ο αριθμός των περιστατικών μπορεί να κορυφωθεί μέσα στις επόμενες μία έως δύο εβδομάδες, ενώ η κυκλοφορία του ιού είναι πιθανό να συνεχιστεί έως και το τέλος Σεπτεμβρίου.
Αυτό σημαίνει ότι το τέλος του Αυγούστου δεν αποτελεί ασφαλές σημείο αποκλιμάκωσης. Αντίθετα, η περίοδος που ακολουθεί θεωρείται κρίσιμη. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η παρουσία κουνουπιών και οι περιβαλλοντικές συνθήκες μπορούν να παρατείνουν την περίοδο μετάδοσης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχουν εστίες αναπαραγωγής.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ακόμη και μικρές ποσότητες στάσιμου νερού μπορούν να αποτελέσουν κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη προνυμφών. Γλάστρες, πιατάκια, κουβάδες, δοχεία, λούκια, ακάλυπτοι χώροι, φρεάτια και σημεία άρδευσης χρειάζονται συστηματικό έλεγχο, ειδικά σε κατοικίες όπου διαμένουν ηλικιωμένοι ή ευάλωτα άτομα.
Ο ιός έχει εξαπλωθεί σε δεκάδες δήμους
Η φετινή επιδημιολογική εικόνα δεν περιορίζεται σε έναν μόνο δήμο ή σε μία μόνο περιφέρεια. Η παρουσία του ιού έχει καταγραφεί σε δεκάδες δήμους της χώρας, με την Αττική να συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη πίεση. Παράλληλα περιστατικά έχουν αναφερθεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για ένα ευρύτερο φαινόμενο δημόσιας υγείας και όχι για ένα τοπικό επεισόδιο.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν τόσο τα ανθρώπινα κρούσματα όσο και τα δεδομένα από την εντομολογική επιτήρηση. Η παρακολούθηση των πληθυσμών κουνουπιών και η εργαστηριακή ανίχνευση του ιού σε επιλεγμένες περιοχές επιτρέπουν στις αρχές να σχεδιάζουν πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.
Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Ο φυσικός κύκλος του ιού αφορά κυρίως πτηνά και κουνούπια. Ο άνθρωπος και άλλα θηλαστικά μπορούν να μολυνθούν όταν τσιμπηθούν από κουνούπι που προηγουμένως έχει μολυνθεί.
Η νόσος δεν μεταδίδεται με τη συνηθισμένη κοινωνική επαφή από άνθρωπο σε άνθρωπο. Δεν μεταδίδεται με αγκαλιά, φιλί, χειραψία ή κοινή χρήση αντικειμένων. Το βασικό μέτρο προστασίας παραμένει η αποφυγή των τσιμπημάτων και ο περιορισμός των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται δεν εμφανίζουν συμπτώματα. Ένα μικρό ποσοστό μπορεί να παρουσιάσει πυρετό, πονοκέφαλο, κόπωση, μυαλγίες ή άλλα συμπτώματα που μοιάζουν με κοινή ιογενή λοίμωξη. Σε ακόμη μικρότερο ποσοστό, όμως, ο ιός μπορεί να προσβάλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και να προκαλέσει σοβαρή νόσο.
Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και όσοι έχουν σοβαρά υποκείμενα νοσήματα. Για αυτές τις ομάδες η αυστηρή τήρηση των μέτρων προστασίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.
Τα μέτρα που συστήνουν οι υγειονομικές αρχές
Οι βασικές οδηγίες προστασίας παραμένουν απλές αλλά απαιτούν συνέπεια. Η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα και πάνω από τα ρούχα, η τοποθέτηση σητών σε πόρτες και παράθυρα και η χρήση κουνουπιέρας όπου χρειάζεται μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα τσιμπήματος.
Ιδιαίτερα χρήσιμα είναι επίσης τα ανοιχτόχρωμα ρούχα που καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος του σώματος, κυρίως τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών. Οι ανεμιστήρες μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, καθώς το ρεύμα αέρα δυσκολεύει την προσέγγιση των κουνουπιών.
Το σημαντικότερο μέτρο στον χώρο του σπιτιού είναι η απομάκρυνση στάσιμου νερού. Οι πολίτες καλούνται να αδειάζουν συχνά πιατάκια από γλάστρες, κουβάδες και άλλα δοχεία, να καθαρίζουν λούκια και υδρορροές και να ελέγχουν σημεία όπου μπορεί να συγκεντρωθεί νερό μετά από πότισμα ή βροχή.
Η μάχη δεν κρίνεται μόνο στους ψεκασμούς
Οι ψεκασμοί αποτελούν σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης, αλλά δεν μπορούν από μόνοι τους να μηδενίσουν τον κίνδυνο. Η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων εξαρτάται από τον σωστό σχεδιασμό, τον χρόνο εφαρμογής, την εντομολογική επιτήρηση και την ταυτόχρονη απομάκρυνση των εστιών αναπαραγωγής.
Για αυτό και οι υγειονομικές αρχές επιμένουν στη συμμετοχή των πολιτών. Ένας καλά οργανωμένος ψεκασμός σε μια περιοχή μπορεί να χάσει μέρος της αποτελεσματικότητάς του εάν σε αυλές, μπαλκόνια, κήπους ή εγκαταλελειμμένα οικόπεδα υπάρχουν δεκάδες μικρές εστίες στάσιμου νερού που επιτρέπουν την αναπαραγωγή νέων κουνουπιών.
Η δημόσια υγεία σε δοκιμασία μέχρι το φθινόπωρο
Η υπόθεση του ιού του Δυτικού Νείλου εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα δημόσιας υγείας του φετινού καλοκαιριού. Η μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων, οι 19 θάνατοι, οι δεκάδες νοσηλείες και η αυξημένη πίεση στην Αττική δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό.
Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν εάν τα έκτακτα μέτρα, οι στοχευμένοι ψεκασμοί και η αυξημένη επιτήρηση θα καταφέρουν να περιορίσουν τη δυναμική της μετάδοσης. Μέχρι τότε, η πρόληψη παραμένει η σημαντικότερη γραμμή άμυνας.
Το μήνυμα είναι σαφές: ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν αφορά μόνο τις υγειονομικές υπηρεσίες. Αφορά κάθε γειτονιά, κάθε δήμο και κάθε σπίτι που μπορεί να περιορίσει τις εστίες κουνουπιών και να μειώσει τον κίνδυνο νέων λοιμώξεων.
Πηγές: ΕΟΔΥ – Εβδομαδιαία έκθεση 26/08/2026 ·